مسجد کبود تبریز؛ هنر معماری در دستان کاشی‌کاری‌ها


برترین‌ها: کشور ما به لحاظ آنکه تاریخ پرفرازونشیبی را به چشم خود دیده و در دوره‌های مختلفی نیز تحت سلطه حکومت‌های گوناگون قرار گرفته است دارای جاذبه‌های تاریخی و فرهنگی زیادی است. در این میان اهمیت همیشگی مذهب و ادیان نیز در فرهنگ کشور ما اماکنی را از خود به یادگار گذاشته است. در صنعت گردشگری ایران اماکن مذهبی و تاریخی به نوبه خود اهمیت بسیاری دارند و موردتوجه بسیاری قرار بگیرند.

مسجد کبود تبریز، هنر معماری در دستان کاشی‌کاری‌ها

معماری‌های منحصربه‌فرد مساجد قدیمی سطح کشور در کنار تاریخ پرماجرایشان هر کدام از آن‌ها را به نوبه خود تبدیل به یک جاذبه گردشگری کرده است، تا جایی که این اماکن سالانه هزاران بازدیدکننده و توریست را به چشم خود می‌بینند. در این مطلب همراه ما باشید تا با هم به سراغ یکی از مساجد تاریخی و قدیمی در شهر تبریز برویم و با آن بیشتر آشنا شویم؛ مسجد کبود تبریز.

مسجد کبود تبریز، هنر معماری در دستان کاشی‌کاری‌ها

درباره مسجد کبود تبریز

مسجد کبود که با نام‌های مسجد جهانشاه، گوی مسجد، فیروزه جهان اسلام و مسجد مظفریه نیز شناخته می‌شود یکی از زیباترین مساجد قدیمی در کشور است که اولین چیزی که در رابطه با آن توجه شما را به خود جلب خواهد کرد معماری بی‌نظیر آن با وجود خرابی‌های موجود است. کاشی‌های معرق فیروزه‌ای و لاجوردی به همراه طرح‌های بدیع هندسی و اسلیمی نشانی از معماری حرفه‌ای و ظریف آن دارد.

این مسجد در قرن نهم هجری قمری به دستور ابوالمظفر جهانشاه بن قرایوسف از حکمرانان سلسله قراقویونلو ساخته شد. بر اساس کتیبه‌ای که در قلب کاشی‌کاری‌های ایوان ورودی این مسجد دیده می‌شود اتمام ساخت این بنا در سال ۸۷۰ هجری قمری صورت گرفته است، البته این تاریخ مربوط به اتمام تمامی کاشی‌کاری‌ها و جزئیات بناست.

مسجد کبود تبریز، هنر معماری در دستان کاشی‌کاری‌ها

معماری این مسجد بسیار برجسته و منحصربه‌فرد است و همین موضوع نیز یکی از اصلی‌ترین معیار‌ها برای اهمیت و شهرت این مسجد به شمار می‌آید. کاشی‌های معرق و نقش و نگار‌های ظریف و پر از جزئیات در طراحی داخلی و خارجی این بنا به حدی زیباست که بازدیدکنندگان را محو خود می‌کند.

علاوه بر کتیبه موجود در ایوان ورودی این مسجد که به آن اشاره کردیم کتیبه‌های دیگری نیز در آن به چشم می‌خورد. یکی از زیبایی‌های کتیبه‌نگاری‌های این مسجد سوره فتح است که به صورت برجسته دور تا دور شبستان اصلی را با ظرافت خاصی تحت پوشش قرار داده است.

تلفیق بی‌نظیر کاشی‌های کبود در کنار نقوش طلایی، صحنه بی‌نظیری را در این مسجد جلوه می‌دهد که به دور از باور است. سقف این عبادتگاه به شکلی طراحی شده که سراسر آرامش است و این حس و حال قلب شما را مسحور خواهد کرد.

مسجد کبود تبریز به دلیل زلزله‌ای که در سال ۱۱۹۳ هجری قمری رخ داد دچار آسیب‌ها و ویرانی‌های بسیاری شده و به همین دلیل هم هست که امروزه تنها چند پایه و یک سردر از آن باقی مانده، اما همین‌ها نیز به نوبه خود شکوه این مسجد را به خوبی نمایان می‌کنند.

مسجد کبود تبریز، هنر معماری در دستان کاشی‌کاری‌ها

لوله‌کشی‌های نامناسب گاز شهری نیز که در داخل مسجد وجود داشت باعث شد تا در فصل سرما قسمت‌هایی از دیوار‌های این بنا تخریب گردد. در سال ۱۳۱۸ مرمت این مسجد توسط مرحوم استاد معماران آغاز شد و در نهایت نیز در سال ۱۳۵۵ به پایان رسید.

جالب است بدانید که مسجد کبود در ابتدا فقط یک مسجد نبوده و در کنار آن مجموعه‌ای از صحن، خانقاه، مدرسه و کتابخانه نیز وجود داشته که متأسفانه امروزه دیگر اثری از آن‌ها نیست. علاوه بر این می‌توان گفت که مسجد کبود درواقع چندمنظوره بوده و هم به عنوان مسجد مورد استفاده قرار می‌گرفته و هم مقبره، چراکه در سرداب آن دو آرامگاهی وجود دارد که گفته می‌شود محل دفن جهانشاه و همسر اوست، البته این قبر‌ها امروزه خالی هستند.

محوطه این مسجد نیز به نوبه خود حرفی برای گفتن دارد. بوستان خاقانی با قسمت‌های گل‌کاری و درخت‌کاری‌شده خود زیبایی خاصی به فضا بخشیده است و به همین دلیل نیز معمولاً بسیاری از بازدیدکنندگان زمان زیادی را نیز صرف گشت‌وگذار در این محوطه می‌کنند.

مسجد کبود تبریز، هنر معماری در دستان کاشی‌کاری‌ها


معماری مسجد کبود تبریز

مسجد کبود بنایی است که به صورت چندمنظوره طراحی شده و در ساخت آن نیز از سبک معماری آذری بهره گرفته شده است. به طور کلی می‌توان گفت که فضا‌های معماری این مسجد شامل سردر، مناره، گنبد، شبستان و هم‌چنین آرامگاه خانوادگی می‌شود.

طراحی کلی مسجد کبود از دو گنبدخانه با ابعاد مختلف در ضلع جنوبی صورت گرفته است. ایوان ورودی این مسجد نیز که در ضلع شمالی قرار دارد تنها راه ورود به هر دوی این گنبدخانه‌هاست و دو مناره با فاصله‌های نسبتاً زیاد نیز در دو طرف این ایوان دیده می‌شوند.

بنا و ساختمان اصلی مسجد دقیقاً مقابل صحن و رو به قبله است و سقف‌های ضربی آن نیز در فاصله ۱۲ متری از پایه‌ها به چشم می‌خورند. در بالای این قسمت مربع شکل، گنبد بزرگی با نمای داخلی آجر‌های کوچک و کاشی‌های الوان با طرح‌های گل و بته و همین‌طور جملاتی عربی کار شده است.

مسجد کبود تبریز، هنر معماری در دستان کاشی‌کاری‌ها

جالب است بدانید هر اطلاعاتی که از گنبد کبود این مسجد وجود دارد از نوشته افرادی برگرفته شده است که در گذشته به شرح این گنبد پرداخته‌اند، چراکه امروزه اثری از گنبد اصلی وجود ندارد و گنبد موجود حاصل مرمت‌هایی که در این مسجد صورت گرفته است.

تصاویری که از این مسجد به جا مانده گویای این است که گنبد واقعی این مسجدبر روی ساقه گنبد بنا شده بوده و آن را بدون سازه ساخته بودند، به همین دلیل هم کار بازسازی و مرمت این بخش بسیار سخت و دشوار بود. گنبد ابتدایی این مسجد یکی از بزرگ‌ترین گنبد‌های آجری موجود در زمان خود به حساب می‌آمده و دارای ۱۷ متر دهنه و ۲۰ متر ارتفاع بوده است.

گنبد کوچک آن نیز آرامگاهی مزین به کاشی‌های لاجوردی و کتیبه‌هایی است که دور تا دور بنا دیده می‌شوند. در قسمت بالایی این کتیبه نیز بخش‌هایی از کاشی با نوشته‌های کوتاه از خط ثلث و نسخ به چشم می‌خورد.

مسجد کبود تبریز، هنر معماری در دستان کاشی‌کاری‌ها


گردشگری مسجد کبود تبری

از آنجایی که این مسجد سالانه پذیرای بازدیدکنندگان و گردشگران بسیاری است، امکانات زیادی نیز برای آن فراهم شده است. دسترسی به وسایل نقلیه، اقامتگاه، سرویس بهداشتی، بوفه و رستوران، پوشش شبکه و… امکاناتی هستند که خیال شما را راحت‌تر می‌کنند.

مسجد کبود تبریز، هنر معماری در دستان کاشی‌کاری‌ها

با این حال ترند معمولین با ویلچر، پارکینگ و بخش امانت‌داری بخش‌هایی هستند متأسفانه هنوز برای این مسجد در نظر گرفته نشده‌اند. امروزه مراکز خرید و مجتمع‌های تجاری بسیاری نیز در اطراف این مسجد ساخته شده‌اند که می‌توانید در کنار بازدید از مسجد به آن‌ها نیز سری بزنید.

برای رفتن به مسجد کبود تبریز شما باید به آدرس خیابان امام، مابین خیابان خاقانی و چهارراه منصور، جنب بوستان خاقانی مراجعه نمایید. لازم به ذکر است که تاکسی و اتوبوس‌های BRT نیز در این منطقه وجود دارند که امکانات رفت‌وآمد شما را فراهم خواهند کرد.

خانه های تاریخی قزوین برای علاقه مندان به معماری و سفر


مطالب مرتبط:
همه چیز درباره ی شهر قزوین
همه چیز درباره ی مراسم پنجاه به در قزوینی ها!
آشنایی با عمارت شهرداری قزوین

در استان قزوین می توان بیش از ۱۰۰ خانه تاریخی را یافت که نیاز به مرمت و احیا دارند. افرادی که به این شهر سفر کرده اند احتمالاً با اقامتگاه های بومگردی دارای فضایی سنتی روبرو شده اند. اقامتگاه هایی که در ابتدا جزوی از خانه های تاریخی قزوین بوده اند و در جریان مرمت تبدیل به هتلی جذاب شده اند. بیایید هم اکنون با تعدادی از خانه های اصیل و تاریخی این شهر بیشتر آشنا شویم.

باشکوه ترین خانه در قزوین، حسینیه امینی ها

در دوران پهلوی اول یکی از افراد اعیان و تجار قزوین به نام حاج محمد رضا امینی خانه خود را در غرب رودخانه دزج ساخت. رودخانه ای که امروزه به خیابان مولوی تبدیل شده است. این بنا را هم اکنون می توان یکی از تماشایی ترین و متحیرکننده ترین خانه های تاریخی قزوین دانست. خانه ای که در سال ۱۲۷۵ و به دست معماران و هنرمندان بزرگ ساخته شد. یکی از جالب ترین هوشمندی هایی که در طراحی این خانه صورت گرفته، در تالارها نمود یافته است. سه تالار بیرونی این بنا با ارسی هایی طولی از یکدیگر جدا شده اند. ارسی هایی که به راحتی جمع می شده و به فضایی متصل میان این سه تالار ایجاد می کرده است.

تمامی این تالارها با فرش های نفیس دستی پوشیده شده بودند. گچ بری هایی پر از ظرافت و لوسترهایی رنگارنگ فضای اتاق را تزئین می کردند. در هنگام مراسم عزاداری ارسی های مابین سه تالار و حیاط را بالا می فرستادند تا فضایی سرتاسری برای پذیرایی از مردم ایجاد شود. تمامی مردم در ایام محرم برای پذیرایی مهمان خانه امینی ها می شدند. در نتیجه این خانه تبدیل به حسینیه ای برای روضه خوانی و عزاداری می شد.

از بخش های دیگر خانه می توان به اندرونی، زیرزمین و سردابه، شربتخانه و انبار اشاره کرد. این خانه هم اکنون توسط نوادگان حاج محمد رضا امینی اداره می شود. اگر چه نمی توانید هنگام بازدید بر روی فرش های عتیق آن بنشینید اما همچنان ارسی ها و تزئینات شما را جذب خود خواهد نمود. می بایست با هماهنگی قبلی به تماشای خانه و حسینیه امینی ها بروید. بنابراین بهترین روش شرکت در تورهای قزوین گردی است.

  • آدرس خانه امینی ها: خیابان مولوی

موزه خانه گوا شما را با سبک معماری نوین آشنا می سازد


گوا را چگونه شرح دهیم تا حق مطلب ادا شود؟ گوا فقط یک شهر ساحلی نیست. تاریخ گوا را در برگرفته است. در واقع اولین برخورد شرق و غرب در گوا رخ داد. اگر بخواهیم واضح تر صحبت کنیم، اگر چه گوا پیش از تصرفش به دست امپراتوری پرتغال  دارای فرهنگ غنی و پر باری بود، این برخورد به ایجاد فرهنگ، هنر و معماری جدید و بی نظیری شد. بله درست است. این بار سراغ موزه خانه گوا (Houses of Goa Museum) می رویم تا صحبتی از معماری هندو پرتغالی کرده باشیم و هم از فعالیت های موزه شما را مطلع کنیم. مجموعه گردشگری الی گشت همواره در حال ارائه خدمات تور گوا به گردشگران است. با مراجعه به وب سایت اقدام به خرید تور گوا الی گشت نمایید یا با شماره تلفن ۸۵۴۰-۰۲۱ تماس حاصل فرمایید تا کارشناسان ما شما در مراحل خرید راهنمایی بفرمایند. با ما همراه باشید.

تاریخچه مختصر موزه خانه گوا

مطالب مرتبط:
این جاذبه ها را در سفر به گوا نباید از دست بدهید
محله فانتین هاس در گوا، دری به میراث امپراتوری پرتغال
بهترین زمان برای سفر به گوا

گوا در نتیجه تاثیرات دو فرهنگ غربی و شرقی تاریخ منحصر به فردی از خود برای امروزیان به ارمغان گذاشته است. تصرف این سرزمین توسط امپراتوری پرتغال به مدت ۴۵۰ سال باعث ایجاد سبک معماری نوینی در طی سال ها شد. از ادغام دو هنر هندی و پرتغالی بناهای بسیاری باقی مانده است. یکی از این بنا ها موزه خانه گوا نام دارد. چه چیزی این خانه را خاص می کند؟ طراح و معمار خانه گوا می گوید: «وقتی پرتغالی ها گوا را به استعمار خود در آوردند، سبک معماری خود را نیز با خود به همراه آوردند و سعی کردند بر روی فرهنگ و هنری غنی گوا تاثیر خود را به جای بگذارند. در نتیجه این ادغام پدیده ای کاملا نو ظهور پیدا کرد. آن چه که در گوا به عنوان معماری خانه می بینید نه در پرتغال و نه در هیچ جای دیگر دنیا می توانید مشاهده کنید.»

این معمار نیز باور دارد که: «این سبک معماری سبک معماری اهالی گوا است. اهالی گوا به دنبال یک هویت جدید بودند به همین دلیل به سوی معماری روی آوردند تا به تولید سبکی که تا به آن زمان در هیچ جایی دیده نشده بود بپردازند. هدف از این موزه نمایش دادن تاریخ فرهنگی و معماری منطقه به بازدید کنندگان و گردشگران است.

ویژگی های معماری موزه خانه گوا

میراث قابل توجه و منحصر به فرد دوره استعمار گوا کاملاً سوء تفسیر شده است و به عمد نادرست بیان می شود. معمول ترین خطایی که می توان شاهد بود این است که معماری این ایالت کوچک هند را صرفا معماری اروپایی پرتغالی دید. درست است که بسیاری از جنبه های هند توسط عده کثیری از اروپایی ها برنامه ریزی، ساخت و دیکته شده اند. اما در گوا چنین نبود. تقریباً تمام ساختمان هایی که تا زمان استعمار این بندر ساحلی در سال ۱۹۶۴ ساخته شدند توسط بومیان این منطقه نیز طراحی و به اجرا گذاشته شدند. در دهه های اخیر و با اوج گرفتن صنعت گردشگری گوا، خانه های مناطق با عنوان «معماری پرتغالی» معرفی شده و به فروش می رسند.

ساختمان موزه شکل عجیبی دارد. به خاطر طرح مثلثی خانه، شکل کشتی به خود گرفته است. وقتی از داخل به این گوشه تیز مثلثی شکل دقت کنید متوجه خواهید شد که معمار به زیبایی از این فضا ها استفاده کرده است و آن را محلی کاربردی تبدیل کرده است. صندلی های راحتی در گوشه ها تعبیه شده است که می توانید به استراحت بپردازید و از موسیقی گوا در حال پخش لذت ببرید.

موزه خانه گوا موزه کوچکی است و مناسب افرادی است که مایلند در مورد تاریخ گوا بیشتر بدانند. فروشگاه کوچکی نیز داخل موزه وجود دارد که می توانید سوغاتی های خود را با قیمت مناسب تهیه کنید. به عقیده معمار این موزه، معماری خانه ها هویت گوا هستند.

راه های دسترسی به موزه

موزه خانه گوا در سالوادور دو موندو (Salvador-do-Mundo)، روستای بالدز تالوکا (Baldez Taluka) شمال گوا ساخته شد. این خانه در ۵ کیلومتری مرکز گوا، پانجیم (Panjim) قرار دارد. ۱۰ کیلومتر با شهر ماپوسا (Mapusa) نیز فاصله دارد.

اگر از طریق هواپیما قصد بازدید از این مکان را دارید، فرودگاه بین المللی دابولیم (Dabolim International Airport) در ۳۰ کیلومتری پانجیم قرار دارد. وسایل نقلیه عمومی از پانجیم به سمت موزه قابل دسترس هستند.

ایستگاه راه آهن تیویم کونکان (Tivim Konkan Railway Station) 9 کیلومتر با شهر ماپوسا قرار دارد. ایستگاه راه آهن کارمالی کونکان (Karmali Konkan Railway Station) نیز ۱۰ کیلومتر با شهر پانجیم فاصله دارد.

راحت ترین روش دسترسی به موزه از طریق اتوبوس است که به صورت روزانه در اختیار مردم قرار می گیرند. اتوبوس های مسافر بری روزانه گردشگران بسیاری را از بمبئی، پون، بنگلار، حیدر آباد به پانجیم منتقل می کنند.

گزینه دیگری نیز پیش رو دارید که از همه جالب تر است. با کشتی خود را به بندر مارماگوئا (Marmagoa Port) برسانید که در ۳۵ کیلومتری شهر پانجیم قرار دارد.

آدرس موزه خانه گوا:

House No. 674, Near Nisha’s Play School,Torda ,Salvador do Mundo, Penha de França, Goa 403101, India

شماره تلفن موزه خانه گوا:

+۹۱۸۳۲۲۴۱۰۷۱۱

لایه های پیچیده و پر فراز و نشیب تاریخ، گوا را در آغوش خود گرفته است. معماری خانه های گوا صرفا معماری اروپایی پرتغالی نیست. بلکه پدیده ای کاملا نو ظهور است که توسط اهالی گوا پدیدار شده است. آیا شما هم به معماری گوا علاقه مند هستید؟ با سفر به گوا خود را در معماری با شکوه گوا غرق کنید. اگر دوست دارید در مورد جاذبه های گردشی گوا اطلاعات بیشتری کسب کنید به وب سایت رسمی توریسم گوا سر بزنید. اگر که قبلا مسافر این شهر شگفت انگیز بودید منتظر تجربه شما هستیم. لطفا آن را با ما در بخش نظرات در میان بگذارید.

خانه فاموری تهران دری به روی معماری دوره قاجار


امکانات موجود در خانه فاموری تهران

نمای آجری خانه فاموری و سبک معماری خاص قاجار آن را به یکی از قشنگ ترین بناهای تهران تبدیل کرده است. صاحب این خانه، درهای آن را برای علاقه مندان جهت بازدید و استفاده از امکانات آن گشوده است. با مراجعه به صفحه رسمی اینستاگرام خانه فاموری عکس های بیشتری را می توانید مشاهده کنید و درمورد رویداد های اخیر و امکانات آن با خبر شوید. در حال حاضر از این خانه استفاده های گوناگون می شود. در زیر به مواردی اشاره می کنیم.

برگزاری نمایشگاه

یکی از امکاناتی که خانه فاموری در اختیار قرار می دهد، امکان اجاره این مکان جهت برگزاری گالری است. برای برگزاری نمایشگاه های خود می توانید از این مکان استفاده کنید. جذابیت بصری این خانه این فرصت را ایجاد کرده است تا فضای مناسبی برای گرد همایی ایجاد کرده است. فضای داخل خانه نیز بسیار خلاقانه بازسازی شده و محیطی مناسب برای برگزاری نمایشگاه است. برای برگزاری نمایشگاه های نقاشی، عکاسی، کارهای دستی و آثار هنری می توانید با مدیریت خانه فاموری صحبت بفرمایید.

صرف غذا و نوشیدنی در کافه

گردشگر هایی که در محله خیابان جمهوری در حال گردش هستند، قطعا از معماری خانه های قدیمی آن لذت خواهند برد. برای صرف غذا و یا نوشیدنی به همراه خانواده یا دوستان خود می توانید به این مکان سر بزنید. نوشیدنی های گرم و خنک و غذاهای سبک ایرانی و فرنگی داخل منو است. در انتخاب مشکلی نخواهید داشت چون حتما موردی که به ذائقه شما نزدیک باشد پیدا خواهید کرد. به هنگام ورود به خانه فاموری حیاطی با سبک کاملا ایرانی خواهید دید. از همان ابتدا سبک خانه شما را مجذوب خود خواهد کرد. در این فضا طعم غذای شما دلچسب تر خواهد بود.

تماشای معماری زیبای دوره قاجار

برای افرادی که در خیابان جمهوری زندگی و یا کار نمی کنند، حضور در این محله پر از جاذبه های دیدنی خواهد بود. در میان هیاهوی مراکز موبایل فروشی خیابان جمهوری خانه های قدیمی با قدمت، مکان های تاریخی بی شمار و موزه هایی در گوشه و کنار قرار دارند. این محله از نظر گردشگران خارجی و داخلی منطقه خاص حساب می شود. خانه فاموری تهران نیز یکی دیگر از این مکان های دیدنی است. اگر به گشت و گذار شهری و بازدید از این مکان ها علاقه دارید، خانه فاموری تهران را از دست ندهید. در نزدیکی خانه فاموری، به باغ ایرانی نگارستان سر بزنید. برای آشنایی باغ نگارستان در تهران می توانید به مطلب مربوط به آن در الی گشت مراجعه کنید.



باغ فین کاشان؛ تجلی تاریخ و معماری و عنصر آب


برترین‌ها: باغ‌های ایرانی همواره در حوزه معماری و طراحی فضا حرف اول را می‌زنند و کمتر کسی است که از اهمیت و زیبایی‌های آن‌ها چیزی نشنیده باشد. در سرتاسر کشور ایران تعداد بی‌شماری باغ ایرانی وجود دارد که بازدید از هر کدام از آن‌ها می‌تواند دری را بر مشاهده فضایی رویایی و داستان‌های در پسِ آن‌ها بگشاید.

یکی از مهم‌ترین و البته سرشناس‌ترین باغ‌های ایرانی، باغ فین کاشان است. این باغ دارای اهمیت تاریخی و گردشگری زیادی است و به همین دلیل هم به طور سالانه میزبان گردشگران بسیاری است که از داخل و خارج از کشور برای بازدید از آن مراجعه می‌کنند. در این مطلب همراه ما باشید تا در رابطه با این باغ بیشتر بگوییم.

باغ فین کاشان؛ تجلی تاریخ و معماری و عنصر آب

درباره باغ فین کاشان

باغ فین و حمام فین با سابقه تاریخی‌ای که به دوران صفویه باز می‌گردد دارای وسعتی در حدود ۲۳ هزار مترمربع است. در گذشته‌های نه چندان نزدیک این منطقه با داشتن چشمه زیبا و روان خود توجه پادشاهان و حاکمان بسیاری را به خود جلب کرده بود. معمولاً گفته می‌شود که احداث بنا‌های زیبا و شاهانه اولیه در این منطقه توسط آل بویه صورت گرفته و بعد‌ها در زمان ایلخانان مغول نیز نوسازی شده‌اند، اما باغ فین کنونی در نهایت در دوران صفویه بعد از زلزله‌ای که در سال ۹۸۲ هجری قمری اتفاق افتاد در قالب ساختمان هشتی ورودی و سردر، حمام صفوی، برج و باروی باغ و همین‌طور کوشک میانی ساخته شد. بعد از این در دوران زندیه، عمارت‌ها و بنا‌های دیگری در اطراف این باغ ساخته شد که سرانجام این منطقه را به مجموعه باغ فین تبدیل کرد.

باغ فین کاشان؛ تجلی تاریخ و معماری و عنصر آب

در نهایت این باغ در سال ۱۳۱۴ به دلیل اهمیت و ارزش بالای تاریخی خود در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسید و همین مسئله نیز اهمیت آن را چندین و چند برابر می‌کند. از سال ۲۰۰۷ میلادی تلاش شد تا این باغ به ثبت جهانی نیز برسد، به همین دلیل بعد از چند سال، در نهایت در سال ۲۰۱۱ باغ فین کاشان در فهرست میراث جهانی یونسکو نیز قرار گرفت.

باغ فین کاشان؛ تجلی تاریخ و معماری و عنصر آب

معماری باغ فین کاشان

همان‌طور که پیش از این نیز اشاره شد باغ فین کاشان نیز هم‌چون سایر باغ‌های ایرانی دارای معماری‌ای است که با تاریخ و طبیعت تلفیق شده و از این نظر نیز از اهمیت بسیاری برخوردار است. در ساخت این باغ تمامی اصول استاندارد ساخت باغ رعایت شده است، اما بخش مهم آن حضور دو عنصر آب و درخت است که به عنوان عناصر ثابت باغ‌های ایرانی در این منطقه نیز ایفای نقش می‌کنند.

وجود عنصر آب در باغ ایرانی باعث به وجود آمدن آرامش، خنک کردن هوا، همراهی صدای زیبایی آب و… می‌شود و از این حیث اهمیت زیادی دارد، اما باغ فین کاشان دارای معیار‌ها و ویژگی‌های معماری دیگری نیز هست که از میان آن‌ها می‌توان به حفظ تقارن اشاره کرد. گفته می‌شود که بیشترین میزان وجود عدم تقارن در این باغ در دوران صفویه به وجود آمده است، اما کم‌کم دخالت پادشاهان بعدی در ساخت و نوسازی این باغ، مفهوم قرینه را تا حدودی از بین برد. این فاصله و خروج از تقارن در مسیر‌های تردد در باغ و ابنیه اضافه شد که بسیار هم به چشم می‌خورد.

باغ فین کاشان؛ تجلی تاریخ و معماری و عنصر آب

در معماری باغ فین کاشان دو حوض مهم و مشهوری وجود دارند که حوض جوش و حوض دوازده فواره نامیده می‌شوند. دلیل اهمیت حوض جوش به کفپوش زیبای آن باز می‌گردد که نقشی مانند قالی‌های ترنج و محراب کاشان دارد. کاشی‌های استفاده‌شده در این حوض همگی از نوع زرین فام بوده و کاری از خاندان هنرمند کاشانی اَبی طاهر هستند. این کاشی‌ها تا دوران رضاشاه در حوض وجود داشتند، اما در نهایت بعد از غارتگری‌های صورت‌گرفته توسط نایبی‌ها دزدیده شدند!

حوض دوازده فواره در زمان محمدشاه قاجار ساخته شد. فواره‌های موجود در این حوض حکایتی از ساختار باغ ایرانی و معماری بی‌نظیر گذشته دارد که بدون هیچ نیروی خارجی، جریان عمودی خود را برای حرکت آب پی می‌گیرد.

باغ فین کاشان؛ تجلی تاریخ و معماری و عنصر آب

عمارت‌های باغ فین کاشان

همان‌طور که پیش از این نیز اشاره شد باغ فین کاشان به عنوان یک مجموعه دارای عمارت‌ها و ابنیه متفاوتی است. از همان لحظه ورود ساختمان سردر ورودی به چشمتان خواهد خود و هر چه به سمت مرکز باغ نزدیک‌تر شوید کوشک صفوی نیز توجهتان را به خود جلب خواهد کرد. کوشک صفوی ساختمانی دو طبقه است که طبقه پایین آن شامل هشتی و دالان ورودی به باغ می‌شود و طبقه بالایی آن نیز دارای سالنی زیبا و بزرگ است که چشم‌انداز خوبی به اطراف خود دارد.

کوشک در واقع قصر کوچکی است که در مرکز باغ ایرانی و نقطه تلاقی محور اصلی طولی و عرضی قرار می‌گیرد و به اطراف احاطه دارد. کوشک مرکزی باغ فین کاشان در زمان شاه عباس اول و برای تفریح و مراسم جشن ساخته شد و در زمان شاه صفی نیز عمارت کلاه فرنگی بر آن افزوده شد.

بعد از دوران صفویه عمارت‌های دیگری نیز به مجموعه این باغ اضافه شدند که در کل عمارت‌ها و بخش‌های موزه ملی، خلوت کریم‌خانی، اتاق شاه‌نشین، حمام سلطنتی، شترگلوی قاجاری، خلوت نظام‌الدوله، تقسیم‌گاه و… را شامل می‌شوند.

باغ فین کاشان؛ تجلی تاریخ و معماری و عنصر آب

بازدید از حمام فین کاشان

یکی از مهم‌ترین جاذبه‌های گردشگری باغ فین، حمام فین است که قتلگاه امیرکبیر بوده است، اما علاوه بر این عناصر ارزشمند دیگری مثل حوض جوش، باغ و معماری زیبا و… نیز همه و همه باعث جذب گردشگران به باغ فین کاشان می‌شوند.

این باغ در شش کیلومتری جنوب کاشان، انتهای خیابان امیرکبیر فعلی و روستای فین قدیم قرار دارد و شما می‌توانید برای رفتن به این منطقه علاوه بر اتومبیل شخصی خود از وسایل نقلیه‌ای از جمله مینی‌بوس‌های موجود در مرکز شهر کاشان نیز استفاده نمایید. این باغ در تمامی روز‌های سال به‌جز ایام تعطیل و سوگواری و همین‌طور روز تحویل سال نو از سال ۹ صبح تا ۵ بعد از ظهر آماده خدمت‌رسانی به مسافران و بازدیدکنندگان است.

باغ فین کاشان؛ تجلی تاریخ و معماری و عنصر آب

برای بازدید از این باغ چیزی در حدود یک تا دو ساعت زمان کافی است و در این مدت می‌توانید تمامی بخش‌های باغ را مشاهده کنید. برای بازدید از باغ فین کاشان می‌توانید در تمامی فصل‌های سال اقدام کنید، اما فصل بهار به دلیل مراسم گلاب‌گیری مشهور و محبوب کاشان و همین‌طور آب و هوای خوب آن بهترین گزینه برای سفر و بازدید از باغ فین کاشان است.