سفر سیاحان مشهور به ایران و سفرنامه های آنها


سیاحان مشهوری در طول تاریخ از نقاط مختلف سرزمین پهناور ایران بازدید کرده اند و از شیوه برخورد و طرز سلوک مردم ایران روحیه میهمان دوستی و غریب نوازی آنان امکانات و تسهیلات سیاحتی در این سرزمین، وصف و یاد کرده اند و با ثبت در کتاب ها و سفرنامه های ارزشمند خویش، آنها را به تاریخ بشریت و به محققان و پژوهشگران تقدیم داشته اند. در این مقاله قصد داریم به معرفی سیاحان مشهور غربی بپردازیم که درباره ایران سفرنامه نوشته اند یا بخشی از سفرنامه خود را به کشور ایران اختصاص داده اند.

مارکوپولو

مطالب مرتبط:
جذابترین روستاهای اطراف تهران را بشناسید
بهترین بنادر تفریحی ایران کدامند؟
پرآوازه ترین جاذبه های جهان را در ایران ببینید!+ تصویر

مارکوپولو یک تاجر و جهانگرد ونیزی در قرن سیزدهم میلادی بود که سفرهایش را در کتابی به نام سفرهای مارکوپولو ثبت کرده‌است. این کتاب در شناساندن آسیای مرکزی و چین به اروپاییان نقش کلیدی داشت. سفرها و ماجراجویی‌های مارکوپولو، الهام‌بخش کسانی چون کریستف کلمب بود.
مارکو سفر خویش را در معیت پدر و عموی خود، نیکولو و مافئو، در حدود سال ۱۲۷۰ میلادی آغاز کرد. سفر مارکو در سرزمین‌هایی مانند فلسطین، ایران، ترکستان و سرانجام چین ادامه یافت و بازگشت وی نیز در سال ۱۲۹۲ میلادی از طریق سوماترا، جاوه، سیلان، سواحل هندوستان، ایران و بالاخره سواحل دریای سیاه و قسطنطنیه صورت گرفت و سرانجام به ونیز رسید. در سفرنامه مارکوپولو، صفحاتی به ایران اختصاص داده شده است و نکات بسیاری از حیات اجتماعی ایران را روشن می‌کند.
شهر تبریز نخستین شهر بزرگ منطقه است که مارکوپولو از آن دیدن می‌کند، مارکو شهر تبریز را به نام کهن و رایج آن روز «توریز» می‌خواند. او یادآور می‌شود که شهر موقعیتی عالی دارد و کالاهای تجارتی بسیاری از «هندوستان، بغداد، موصل، هرمز» و دیگر نواحی به آنجا وارد می‌شود.
مارکو شهر یزد را بزرگ، زیبا و پر رونق توصیف می‌کند، بویژه پارچه‌های ابریشمی موسوم به «یزدی» نزد بازرگانان شهرت فراوانی داشته‌است. مارکو وسعت منطقه یزد را «هفت روز راه‌پیمایی» دانسته و خود نیز ظرف همین مدت به قلمرو کرمان رسیده است. نخلستان‌های زیاد و وجود شکارهایی مانند بلدرچین و کبک برای مارکو بسیار جالب بوده‌است. یزد در آن ایام از شهرهای مشهور و از حیث بازرگانی بسیار پر رونق بوده‌است.
مارکو دشت هرمز را منطقه ای سرسبز و پر میوه‌ می‌داند که بسیار متنوع است. هرمز محل دادوستد بازرگانان خلیج فارس و کیش بوده‌است. مارکوپولو به موقعیت بندری هرمز و رونق آن در رابطه با تجار هندی اشاره و عنوان می‌کند کشتی‌های بزرگ مملو از ادویه و مروارید این منطقه بین عامه مردم به «شهر دقیانوس» معروف استخرابه های این منطقه در شمال جیرفت واقع است. مارکو پولو هنگام گذشتن از دشت کویر برای اولین‌بار با قنات مواجه می‌شود و از آن به عنوان رودی یاد می‌کند که در مسیر آن غارهایی کنده شده و آب، گاه در بستری زمینی و گاه زیرزمینی جاری می‌شود.

کلاویخو
روی گونزالس کلاویخو نویسنده و جهانگرد اسپانیایی که فرستاده مخصوص هانری سوم پادشاه اسپانیا به نزد تیمور گورکانی بود، شرح مسافرت خویش را در سفرنامه‌ای نگاشت.
در سفرنامه کلاویخو شرح کامل ماموریت وی و سفرش (بین سالهای ۱۴۰۳ تا ۱۴۰۶ میلادی) از مایورکای اسپانیا تا سمرقند و همچنین کشورها و شهرها و شاهان و حاکمان و اوضاع و احوال مردم آن عصر را خصوصاً ایران عصر تیموری را می‌توان به وضوح دریافت. سفرنامه‌ی کلاویخو از این لحاظ دارای اهمیت است که از دوران قبل از حکومت صفویه در ایران، به جز چند سفرنامه‌ی معدود از کلاویخو و مارکوپولو و چند بازرگان دیگر، سفرنامه‌ی دیگری بر جای نمانده است
در این سفر نامه اولین بار در طول تاریخ از نام تهران اسمی به میان می آید. مدت زمان این سفر آنقدر طولانی و مشقات آن سخت بوده که چند تن ار همراهان گونزالز کلاویخو بیمار شده و میمیرند.
مسعود رجب نیا، مترجم این سفرنامه، در بخشی از مقدمه کتاب نگاشته: «کلاویخو بویژه از شمال غربی ایران تا شمال شرقی را پیموده است. از آنجا که نظری دقیق

و تیزبین داشته بسیاری از امور را چه از لحاظ اجتماعی و چه از نظر اداری و سیاسی دریافته و نوشته است.»

ژان باتیست تاورنیه

ژان باتیست تـاوِرْنیه (۱۶۰۵- ۱۶۸۹م)، جهانگرد و بازرگان معروف فرانسوی است که در عصر صفوی بارها به ایران و مشرق زمین سفر کرد. سفرنامه او در شرح وقایع دوره صفویه و وقایع دربار صفوی دارای اهمیت بسیار است.
سفرهای تاورنیه میان سالهای ۱۶۳۲ تا ۱۶۶۸ میلادی صورت گرفت. سفر اول او در زمان سلطنت شاه صفی، نوه شاه‌عباس بزرگ، و سفرهای دیگرش در زمان شاه عباس دوم و شاه سلیمان بود. این شش سفر را سه سفر بازگشت از هند تکمیل کرد که یکی از طریق دریا از بندر سورت به هرمز و دوتای دیگر از طریق قندهار بود. بدین گونه، او نه بار به ایران‌آمد.
تاورنیه در بیان آنچه دیده و نوشته دقت داشته‌است. مسائل مختلف مربوط به راهها و روستاها و شهرهای متعدد را به‌خوبی و درستی توضیح می‌دهد. در طی سفرهایش با اشخاص سرشناس متعددی روبه رو می‌شود و اطلاعاتی درباره‌آنها به دست می‌دهد که از لحاظ تاریخی بسیار ارزشمند است. اشخاصی مانند میرزا تقی اعتمادالدوله ‌و کارهای نیک و بدش، علی‌مردانخان، حاکم ثروتمند و پرقدرت قندهار که از ترس شاه صفی به دربار هند پناه برد و قندهار را به هندیان تسلیم کرد، میرزا ابراهیم، وزیر مالی آذربایجان، خواجه نظر، اولین کلانتر ارمنیان و خواجه پطرس، تاجر بزرگ ارمنی شامل این افراد می شود.
در مجموع، نظر تاورنیه درباره ایرانیان بسیار مثبت است و معتقد است که ایرانیان از همه ملل آسیا باهوش‌ترند و از فرنگی‌ها در عقل و کفایت هیچ عقب نمی‌مانند. در مورد شرایط امنیتی می‌گوید در ایران می‌توان بدون ترس سراسر کشور را پیمود و اگر مال کسی‌ را بدزدند حاکم موظف است که معادل آن مال را به او پس بدهد. به نظر تاورنیه مهمان نوازی ایرانیان درخور ستایش‌است. ایرانیان دوستدار نظم و انصاف اند و ذوق بسیار برای آموختن دارند. او معتقد است که ایران در آسیا به منزله ‌فرانسه در اروپاست.

توماس هربرت

توماس هربرت که در اولین دهه قرن هفدهم میلادی در انگلستان متولد شد، در سال ۱۶۲۸م به همراه هیأتی انگلیسی از طریق خلیج فارس و بندر عباس به ایران رسید و سپس از طریق لار خود را به شیراز رساند. او شیراز را قشنگ ترین شهر آسیا و دومین شهر با شکوه ایران می داند. هربرت پس از نزدیک به یک ماه اقامت در شیراز از مسیر تخت جمشید راهی اصفهان، پر آوازه ترین شهر شرقی زمان خود می گردد و پس از سه هفته اقامت در اصفهان برای ملاقات شاه عباس راه شمال در پیش می گیرد. همچنین او از دیدن زیبایی های طبیعت تپه اشرف سرمست شده و باغهای آن را با شوق و شور فراوان می ستاید و توصیف می کند. هربرت و همراهانش سپس عازم اصفهان شده و پس از سفر به بغداد راهی هندوستان می شوند.

او در سفرنامه اش درباره مسائل اجتماعی و اقتصادی ایران، شهرها، باغها، علوم جغرافیایی، تاریخ و باستان شناسی و حتی مسائل مربوط به رام کردن حیوانات سخن می راند.

سفرنامه هربرت که در قرن ۱۷ و بعد از آن بارها به زبان های مختلف اروپایی چاپ شد، حاوی تصاویری مستند و بسیار ارزشمند است. از جمله مهمترین تصاویر موجود در این سفرنامه می توان به پرتره شاه عباس، تصاویر مربوط به نحوه پوشش طبقات مختلف جامعه ایران، نحوه پوشش زنان ایرانی و اهالی نقاط مختلف ایران اشاره کرد. همچنین قدیمی ترین و شاید در نوع خود بی نظیرترین تصویر را از میدان نقش جهان می توان در سفرنامه هربرت یافت.

پیترو دلاواله

پیترو دلا واله (۱۵۸۶ – ۱۶۵۲) جهانگرد ایتالیایی بود که به چند کشور شرقی سفر کرد. او در خانواده‌ای اشرافی در رم به‌دنیا آمد و پس از شکست در عشق تصمیم گرفت به زیارت سرزمین مقدس برود. نخست با کشتی به قسطنطنیه رفت و یک سال در آنجا ماند. در این مدت زبان ترکی و کمی عربی آموخت. سپس به اسکندریه در مصر رفت. پس از آن به دمشق و حلب سفر کرد.

او در تاریخ ۴ ژانویه ۱۶۱۷ میلادی از راه بغداد وارد ایران شد. در این زمان ایران در جنگ با عثمانی بود. وی در دوران سلطنت شاه عباس بزرگ، مدت شش سال در ایران اقامت کرد و در چندین سفر از ملازمان شاه عباس بود.

در زمان جنگ شاه عباس برای بیرون راندن پرتغالی‌ها از جزیره هرمز، از ایران به سوی هند رفت. مدتی در هند سفر کرد و بعد از راه بصره و بندر اسکندرون و قبرس به رم بازگشت و مورد استقبال پاپ اوربان هشتم قرار گرفت.

گقته می‌شود نخستین مورد مستند از بردن گربه ایرانی به اروپا به دست او بوده است. او در سال ۱۶۵۲ در شهر رم از دنیا رفت.

سفر نامه پیترو دلاواله به مشرق زمین به سه قسمت ترکیه، ایران و هند تقسیم می شود و قسمت ایران حاوی اطلاعات دقیق و جالبی درباره تاریخ صفویه ارائه می دهد. او بهترین سفرنامه را درباره مشاهدات خود، خصوصاً از زیبایی های طبیعت و از معماری ارزشمند قصر سلطنتی و چهارباغ و خیابان های بزرگ و خانه های کوچک و آبنمای چهار باغ که به نظر او بسیار جالب و اعجاب انگیز می رسید، تخت جمشید و کتیبه های آن و از جاده ها و کاروانسراهای متعدد و شهرهای مختلف، به ویژه از شهرهای مازندران و کاخ های سلطنتی و از آداب و رسوم مردم ایران نوشته است.

از خواندنی ترین مطالب این سفرنامه این است که علاوه بر اینکه به سنت ها و مسائل اجتماعی و فرهنگی ایران عصر صفویه توجه خاص دارد بلکه در اکثر مواقع این گونه مسائل را با سنت های رایج در شهرهای ایتالیایی مقایسه و قضاوت می کند به همین جهت است که خواننده فارسی زبان امروز نه تنها با بخشهایی از سنت های رایج ایرانی عصر صفوی آشنا می شود بلکه با این مقایسه بخشی از مسائل اجتماعی و فرهنگی ایتالیا نیز بر او روشن می گردد.

آنتونی و رابرت شرلی

آنتونی شرلی یک جهانگرد انگلیسی بود که به همراه دو برادر کوچک تر خود به نامهای رابرت و توماس دور دنیا را سفر کردند. آنها در سال ۱۵۹۸ میلادی بعد از سفر به شهر ونیز، عزم سفر به ایران را کردند. این سفر با دو هدف توسعه تجارت میان ایران و انگلستان و تشویق ایرانیان به جنگ علیه ترکان انجام شد. شرلی در این سفر ثروت زیادی از قسطنطنیه و حلب بدست آورد. او همچنین هدایای بسیاری از شاه عباس یکم گرفت و شاه عباس وی را میرزا خطاب کرد.
آنها به همراه ۵۰۰۰ اسب به ایران آمدند و مأموریت داشتند تا ارتش صفویان را تعلیم دهند. به آنتونی فرمان داده شده بود که واحد توپخانه ایران را تقویت و نیروها را آموزش دهد. بعد از آنکه آنتونی ایران را ترک کرد، رابرت به همراه چهارده انگلیسی دیگر در ایران ماند. او سالها در ایران ماند و در آنجا ازدواج کرد تا اینکه به فرمان شاه عباس برای انجام مأموریتهای دیپلماتیک به سفارت ایران در اروپا فرستاده شد تا به دربار جیمز اول انگلستان و دیگر پادشاهان و شاهزادگان اروپایی برود. او همچون برادرش آنتونی، بعنوان سفیر به میان ملوک عیسوی رفت تا آنان را علیه امپراتوری عثمانی متحد کند.
رابرت در سال ۱۶۱۳ به ایران بازگشت و در سال ۱۶۱۵ دوباره به اروپا رفت و در مادرید ساکن شد و در سومین سفر خود به ایران در سال ۱۶۲۷ مدتی پس از رسیدن به ایران در قزوین درگذشت.

ژان شاردن

ژان شاردن (۱۶۴۳-۱۷۱۳) جواهرفروش و جهانگرد فرانسوی بود که کتاب ۱۰ جلدی «سفرهای سِر ژان شاردن» به عنوان یکی از بهترین کارهای پژوهشگران غربی درباره ایران و شرق نزدیک برشمرده می‌شود. این کتاب در ایران با نام «سیاحتنامه شاردن» با ترجمه محمد عباسی توسط مؤسسه مطبوعاتی امیرکبیر در سال ۱۳۳۵ منتشر شده است.
ژان شاردن در سال ۱۶۴۳ میلادی، در شهر پاریس متولد گردید و در همان محل به تحصیل پرداخت. پدرش جواهرساز بود و او از کودکی آشنایی با سنگهای قیمتی و فن جواهرسازی را آموخت.
خانواده او که از فرقه پروتستان هوگِنو بودند، با کلیسای کاتولیک و مقامات رسمی فرانسه مشکل داشتند، به همین روی، او علاقه‌ای به ماندن در فرانسه نداشت و در ۲۲ سالگی نخستین سفر خود را آغاز کرد که در این سفر ۶ ساله (۱۶۶۴-۱۶۶۵ م.) ایران بیش از دیگر کشورها توجه او را به خود جلب نمود.
در سفر دومش (۱۶۷۱ م.) خانم بازرگانی به نام لسکو او را همراهی می‌کرد و سرانجام در تابستان ۱۶۷۳ م. به اصفهان رسیدند و تا سال ۱۶۷۷ م. در این شهر اقامت کردند. سپس به هندوستان رفته و پس از دو سال آنجا را به مقصد اروپا ترک کرد. این سفر آخرین سفر او به ایران بود. او لقب «تاجرشاه» را از شاه عباس دوّم دریافت کرد. سفرنامه‌ی شاردن از زمره سفرنامه‌هایی است که نویسنده تمام همت خویش را برای توصیف دقیق جزئیات مشاهده شده به کار بسته و تلاش بسیار کرده تا بتواند خوانندگانش را هر چه بیشتر در تجسم فضاهای مور بحث یاری دهد.
یکی از نقاط قوت سفرنامه‌ی شاردن دقت شگفت‌آور او در توصیف و شرح جزء به جزء شهر اصفهان می‌باشد. او که مدت‌ها در این شهر اقامت داشته محلات و ابنیه‌ آن را بسیار خوب می‌شناسد. هنگامی که خواننده به مطالعه‌ی توضیحات او پیرامون کوچه‌ها و محله‌های اصفهان می‌پردازد به خوبی می‌تواند مکان‌های توصیف‌شده را مجسم و تصویرسازی کند.

عمارت مسعودیه؛ همه چیز درباره‌ی این عمارت مشهور و زیبا


برترین‌ها: وقتی صحبت از گردشگری پایتخت و تهران گردی می‌شود معمولاً جاذبه‌های گردشگری مشخصی در اول لیست قرار می‌گیرند و نمی‌توان تهران گردی را بدون آن‌ها تصور کرد. ساختمان‌ها و بنا‌های تاریخی و قدیمی نیز از آن دسته جاذبه‌هایی هستند که به لحاظ آنکه تهران در دوران قاجار به عنوان پایتخت شناخته شد تعداد آن‌ها کم هم نیست.

عمارت مسعودیه، همه چیز درباره این عمارت مشهور و زیبا!

امروزه بسیاری از همین عمارت‌ها و ساختمان‌های تاریخی با کاربری‌ای متفاوت‌تر مورد استفاده قرار می‌گیرند و به عنوان مهم‌ترین اماکن گردشگری شهر تهران شناخته می‌شوند.

عمارت مسعودیه نیز یکی از همین ساختمان‌ها و عمارت‌های تاریخی معروفی است که امروزه به عنوان یک موزه و مکان فرهنگی و تفریحی مورد استفاده شهروندان و بازدیدکنندگان قرار می‌گیرد. در این مطلب همراه ما باشید تا بیشتر با عمارت مسعودیه آشنا شویم.

درباره عمارت مسعودیه

عمارت مسعودیه ساختمان تاریخی زیبایی مربوط به دوران قاجار و واقع در میدان بهارستان تهران است. این عمارت در لیست آثار ملی کشور به ثبت رسمی رسیده است و از این حیث اهمیت بسیاری دارد.

عمارت مسعودیه، همه چیز درباره این عمارت مشهور و زیبا!

این بنا در زمان ناصرالدین‌شاه قاجار و به دستور فرزند او مسعود میرزا (ظل السلطان) ساخته شده و در حالی که اصالت ایرانی خود را به خصوص در رابطه با باغ‌های ایرانی حفظ کرده مقداری هم با عناصر معماری فرنگی در هم آمیخته و مزین شده است. معمار اصلی این بنا فردی به نام استاد شعبان معمار باشی است که در کنار چند تن از معماران برجسته دیگر ساخت این عمارت را به انجام رساندند.

عمارت مسعودیه، همه چیز درباره این عمارت مشهور و زیبا!

این عمارت در گذشته به عنوان یکی از پایگاه‌های مشروطه خواهان و مخالفان محمدشاه بود. به علاوه باید به این مسئله نیز اشاره کرد که انفجار بمب دست‌ساز در زیر کالسکه محمدشاه نیز در نزدیکی همین عمارت رخ داد و همین موضوع بهانه‌ای شد تا مجلس به توپ بسته شده و خانه ظهیرالدوله، عمارت مسعودیه و سایر پایگاه‌ها به رگبار بسته شوند.

عمارت مسعودیه، همه چیز درباره این عمارت مشهور و زیبا!

این عمارت هم‌چنین در عمر خود تجربه‌های دیگری را نیز به چشم دیده است، برای مثال در سال‌های ۱۳۴۲ و ۱۳۴۳ از آن به عنوان دانشکده افسری استفاده می‌شده و بعد از آن نیز در سال ۱۳۴۵ با جدایی وزارت فرهنگ و هنر از آموزش‌وپرورش در اختیار وزارت آموزش‌وپرورش قرار گرفت و در نتیجه به عنوان اولین وزارتخانه آموزش‌وپرورش در ایران شناخته شد.


معماری عمارت مسعودیه

معماری این عمارت یکی از بزرگ‌ترین جذابیت‌های آن است و در ساختش حوصله و دقت زیادی به کار رفته است. عمارت مسعودیه به دو قسمت کلی اندرونی و بیرونی تقسیم می‌شود و در کنار آن‌ها سایر قسمت‌ها نیز به چشم می‌خورند.

عمارت مسعودیه، همه چیز درباره این عمارت مشهور و زیبا!

مجموعه این عمارت از چند بخش عمارت دیوان‌خانه، عمارت سردر پیاده‌رو و کالسکه‌رو، عمارت مشیرالدوله، حیاط‌خلوت، حیاط مشیری، سفره‌خانه، حوض‌خانه و هم‌چنین عمارت سید جوادی تشکیل شده است. هنر‌های به کار رفته در معماری این بنا شامل کاشی‌کاری، گچ‌بری، نقاشی دیواری، خطاطی و انواع تزئینات نفیسی می‌شوند که شکوه بسیاری را در این بنا به جا گذاشته‌اند.

عمارت مسعودیه، همه چیز درباره این عمارت مشهور و زیبا!

محل محوطه‌ای که مجموعه مسعودیه در آن قرار دارد دارای مساحتی در حدود ۱۵۶۰۰ مترمربع است و به صورت زمینی کشیده در جهت شمال شرقی، جنوب غربی قرار گرفته است. کلیت این زمین به شکل ذوزنقه است، اما در نگاه اول نمی‌توان متوجه آن شد و به همین دلیل غالباً آن را مستطیل شکل تصور می‌کنند.

عمارت مسعودیه، همه چیز درباره این عمارت مشهور و زیبا!

ناگفته نماند که در این مجموعه تاریخی ۷ کتیبه وجود دارد که اعتبار این بنا را به مراتب افزایش داده‌اند. این کتیبه‌ها در سردر کالسکه، سردر اصلی، عمارت مشیریه و عمارت دیوان‌خانه دیده می‌شوند.


بازدید از عمارت مسعودیه

علاوه بر زیبایی‌های کلی موجود در این عمارت امروزه با افزایش کاربری آن شرایط خوبی برای بازدید از عمارت مسعودیه فراهم شده است. گالری‌های هنری بسیاری در این مجموعه به نمایش گذاشته می‌شوند که بازدید از آن‌ها جذابیت زیادی را برای بازدیدکنندگان به دنبال خواهد داشت.

عمارت مسعودیه، همه چیز درباره این عمارت مشهور و زیبا!

علاوه بر این وجود کافه‌ای زیبا و البته مشهور به نام کافه مسعودیه نیز تأثیر زیادی در گردشگری این عمارت دارد. کافه مسعودیه در داخل این عمارت بوده و با شیشه‌های ارسی زیبا و رنگی خود حس و حال نوستالژیکی را در افراد ایجاد می‌کند. به علاوه آنکه آرامش موجود در فضا در کنار میز و صندلی‌های قدیمی و زیبا نیز لذت حضور در آن را چندین برابر می‌کند.

عمارت مسعودیه، همه چیز درباره این عمارت مشهور و زیبا!

لازم به ذکر است که اگر شما ساکن شهر تهران نیستید و به دنبال جایی برای اقامت خود در نزدیکی عمارت مسعودیه می‌گردید می‌توانید به هتل‌های سعدی، خیام و همین‌طور مهر مراجعه کنید. عمارت مسعودیه واقع در تهران، خیابان جمهوری، نرسیده به بهارستان، خیابان ملت، تقاطع خیابان اکباتان است و برای بازدید از آن می‌توانید روز‌های یکشنبه تا جمعه از ساعت ۹ صبح تا ۸ شب مراجعه نمایید.


مسیر رفت‌وآمد به عمارت مسعودیه

از آنجایی که این عمارت و مجموعه در منطقه طرح ترافیکی قرار دارد و رفت‌وآمد با خودروی شخصی در آن کار کمی سختی است توصیه می‌کنیم که برای بازدید از آن از وسایل نقلیه عمومی استفاده کنید. با این حال مسیر‌های رفت‌وآمد به این عمارت شامل این موارد می‌شوند:

عمارت مسعودیه، همه چیز درباره این عمارت مشهور و زیبا!

مترو: استفاده از مترو ساده‌ترین و سرراست‌ترین راه برای رفتن به این عمارت است. شما باید وارد خط ۲ شوید و در ایستگاه ملت از مترو خارج شوید. بعد از آن به سمت خیابان اکباتان بروید و خود را به ورودی عمارت مسعودیه برسانید. علاوه بر این ایستگاه متروی بهارستان نیز گزینه دیگری است که پیش روی شما قرار دارد. شما می‌توانید به کمک این ایستگاه خود را به ضلع جنوب غربی میدان بهارستان برسانید و راه عمارت مسعودیه را پیش بگیرید.

اتوبوس: به طور کلی اتوبوس‌های مختلفی از جمله خطوط میدان بهارستان، میدان جمهوری و… وجود دارند که می‌توانند شما را تا مقصد عمارت مسعودیه همراهی کنند.

خودروی شخصی: این راه هم به عنوان گزینه نسبتاً شلوغی پیش روی شما قرار دارد. شما می‌توانید با خودروی شخصی خود تا خیابان جمهوری بروید و از آنجا با کمک یکی از کوچه‌ها وارد خیابان ملت و بعد هم خیابان اکباتان شوید و در نهایت راه عمارت مسعودیه را پیش بگیرید.

آرامگاه حاج علی در بمبئی ، مسجدی مشهور و به رنگ سفید


روایت شورعشق یک صوفی را در آرامگاه حاج علی در بمبئی به چشم ببینید! مقبره ی حاج علی در یک جزیره ی دورافتاده و در نزدیکی ساحل وُویلی و در قسمت جنوبی شهر بمبئی قرار گرفته است. این بنا یک نمونه ی عالی از معماری به سبک اسلامی و هندی است.

در این مطلب می خواهیم همه چیز را درباره ی بنای این ساختمان، تاریخچه ی آرامگاه حاج علی، بهترین زمان برای بازدید از آن و راه های دسترسی به آن را برای شما مورد بررسی قرار دهیم.

وقتی از پیشینه ی یک بنای تاریخی باخبریم، دیدن آن برای اولین بار حس و حال دیگری دارد. از آن جایی که آرامگاه حاج علی در بمبئی (Haji Ali Dargah) هم داستان شنیدنی دارد، بازدید از آن می تواند برای شما خیلی جالب و شنیدنی باشد. در ادامه با ما در الی گشت همراه باشید تا به اتفاق یکدیگر، همه چیز را درباره ی این جاذبه ی دیدنی مورد بررسی قرار دهیم.

زائرین و دوستدارن آرامگاه حاج علی بمبئی

همه چیز درباره ی تاریخچه ی آرامگاه حاج علی در بمبئی

این بنا در سال ۱۴۳۱ میلادی برای یادبود یک تاجر بسیار ثروتمند و مسلمان به نام سید حاجی علی شاه بخارائی ساخته شد. این فرد در زمانی که به سفر مکه مشرف شد، تصمیم به این گرفت که تمامی مال و منال دنیا را رها کند و هر چه دارد را در راه خیر صرف نماید. او برای این کار سفرش را از بخارا آغاز کرد و در اواسط قرن ۱۵ میلادی در بمبئی مستقر شد.

افسانه ها و روایت هایی که درباره ی زندگی او منتشر شده اینگونه می گویند که این مرد با یک زن بسیار فقیر و در حالی که این زن در حال گریه بوده ملاقات می کند. وقتی از این زن مشکلش را جویا می شود، او می گوید که روغنی که در ظرف او بوده ریخته و حاج علی هم روغن آن زن را از زمین جمع کرده و باعث خوشحالی او می شود. بعد از آن روز حاج علی به صورت مستمر خواب هایی می دید که محتوای آن ها عمدتا بر این بوده که او در آن روز به زمین آسیب رسانده است. او بعد از این زمان سفر خود را آغاز کرد و به همراه برادرانش به جایی رسید که امروزه مقبره اش در آن قرار گرفته است.

ساختمان آرامگاه حاج علی بمبئی

او تصمیم گرفته بود تا باقی عمر خود را در بمبئی بماند و دین اسلام را در این منطقه ترویج دهد. وی تا به آخرین روز زندگیش در این مکان ماند و با مریدانش در این محل دیدار می کرد. چند سال پس از مرگ او کسانی که به او وفادار بودند، در این مکان مقبره ای را ساختند تا یاد او برای همیشه برای کسانی که طرفدارش هستند برای همیشه باقی بماند.

امروزه بدون توجه به این که چه کسی چه دین و آیینی دارد، در روزهای پنج شنبه و جمعه تعداد زیادی از زائرین و کسانی که علاقه مند به بازدید از این مجموعه هستند به دیدن آرامگاه حاج علی بمبئی می روند. گاهی اوقات پیش می آید که نوازندگان صوفی به این مکان می آیند و سرودهای مذهبی سر می دهند. آرامگاه حاج علی با داشتن ۴۰ هزار زائر در طول سال به طور متوسط یکی از پر بازدیدترین جاذبه های مذهبی هند محسوب می شود. برای این که از برنامه های این جاذبه هندی باخبر باشید می توانید به وب سایت آن سر بزنید.

سردر آرامگاه حاج علی در بمبئی

ویژگی های معماری بنای آرامگاه حاج علی در بمبئی

آرامگاه و یا بنای آرامگاه حاج علی در بمبئی یک مسجد و مقبره ی زیبا است که اهمیت بسیار زیادی برای مسلمانان بمبئی و حتی دیگر فارق از دین برای همه ی مردم هند دارد. این آرامگاه به صوت کلی دارای ۴ مقبره ی مجزا از یکدیگر است که همگی در این محوطه قرار گرفته اند. مسجدی که در این جا قرار گفته در قسمت شمالی قرار دارد و اندازه ی آن به حدی است که به طور متوسط در آن ۲۵ نمازگزار جای می گیرند.

در دیگر قسمت های ساختمان مسجد و در طبقه ی بالای آن، یک استراحتگاه قرار گرفته که در آن ۱۰ اتاق در کنار یکدیگر قرار گرفته است که معمولا مسافرین راه دور و کسانی که برای زیارت این مقبره آمده اند اما جایی ندارند، اقامت می کنند.

آرامگاه حاج علی در بمبئی

در قسمت ورودی آرامگاه حاج علی بمبئی دری وجود دارد که شبیه به ورودی مساجد است و در آن ۳ مناره ی کوچک قرار گرفته است. از جمله جاذبه های این بنا این است که در کنار این آرامگاه و از هر ۴ طرف آن، آب دریا آن را فرا گرفته است. ویژگی منحصر به فرد در معاری ساختمان این آرامگاه این است که دروازه ی بزرگ آن و حیاطش به وسیله ی سنگ های مرمر تزئین شده است و همین آن را تبدیل به یکی از نمونه های موفق تلفیقی از معماری اسلامی و هندی کرده است.

درون آرامگاه برای حفظ شئونات اسلامی و برای راحتی زوار، قسمت خانم ها و آقایان جدا شده است. در مقبره ی اصلی که متعلق به حاج علی است، توسط پارچه های ابریشمی به رنگ های قرمز و سبز و همچنین ورق نفیس و گران قیمتی از نقره پوشیده شده است. آیینه کاری های فضای داخلی این بنا از شیشه هایی به رنگ آبی، سبز و زرد و با الهام از سبک عربی با هم دیگر ترکیب شده و یکی از اسامی خداوند را نشان می دهد.

در این ساختمان علاوه بر مسجد و مقبره ها، قوال خانه، مناره، ۲ حیاط مجزا و ۲ آسایشگاه نیز قرار دارد. راه پیاده روی این آرامگاه ۳ متر است و از ابتدای درگاه تا ساحل ورلی که در اطراف آن قرار گرفته تنها ۱ کیلومتر راه است.

به صورت کلی، بنای اولیه ی این آرامگاه در فاصله ی ۵۰۰ متری از ساحل ساخته شده است. یکی از عواملی که بر روی دسترسی به این بارگاه بسیار تاثیر گذار است، مسئله ی جزر و مد است. گاهی اوقات پیش می آید که بر اثر بالا آمدن آب دریا راه های دسترسی به آرامگاه حاج علی بمبئی از سمت دراگا کاملا محدود شود و یا از دسترس خارج شود. زمان هایی که دسترسی به این جزیره قطع می شود این گونه به نظر می رسد که این مسجد در یک جزیره ی کوچک و کاملا مجزا از همه جا قرار گرفته است.

با حجم بالایی از بازدید که از این بنا مخصوصا در آخر هفته ها صورت می گیرد، این مکان معمولا دچار فرسایش بسیاری بالایی می شود. اولین بازسازی گسترده ای که در این مکان انجام شد بین سال هایی ۱۹۶۰ تا ۱۹۶۴ میلادی بود. البته در سال ۲۰۰۸ میلادی نیز یک بازسازی بزرگ دیگر بر روی آرامگاه حاج علی بمبئی انجام شد.

شبستان مسجد حاج علی

در این مرحله سنگ های سفیدی که هم اکنون بر روی این بنا هستند را از جایی که سنگ های تاج محل را از آن برداشته بودند، آوردند. سری دوم بازسازی های این بنا، ۲ سال طول کشید و در ۲ فاز انجام شد. در فاز اول، مناره ها و مسجد را مورد بازسازی قرار دادند و در فاز دوم هم ساختمان آسایشگاه را درست کردند.

بهترین زمان برای بازدید از آرامگاه حاج علی در بمبئی چه وقتی است؟

بهترین زمان برای سفر به بمبئی و بازدید از جاذبه های مختلف آن بهترین زمان از لحاظ فصلی و دیدن این جاذبه فصل بهار و روزهای منتهی به فصل پاییز و زمستان است. اگر در بمبئی هستید و با شلوغی مشکلی ندارید، بهترین زمان برای بازدید از این آرامگاه بزرگ روزهای پنج شنبه و جمعه است و اگر هم که دوست دارید در آرامش و بدون هیاهو از این بنا دیدن کنید، دیگر روزهای هفته از صبح و تا بعد از اذان مغرب به این مجموعه بروید.

آرامگاه حاج علی بمبئی در شب

نکاتی درباره ی آرامگاه حاج علی بمبئی

  • جزیره ای که این بارگاه در آن قرار گرفته، توسط یک جاده ی بسیار باریک به شهری به نام ماهالاکشمی وصل می شود.
  • به این نکته توجه داشته باشید که جاده ای که به این درگاه می رسد؛ نرده ی محافظ ندارد.
  • می توانید از دکه ها و مغازه های کوچک اطراف این محل، هم سوغاتی بخرید و هم غذاهای خیابانی مختلفی را خریداری نمایید. در اطراف آرامگاه حاج علی بمبئی چند مرکز خرید وی ک خیابان مخصوص خرید وجود داد.

راه های دسترسی به آرامگاه حاج علی بمبئی

برای رفتن به این آرامگاه باید ابتدا به شهر بمبئی بروید و سپس اگر بخواهید که با ماشین بروید از مسیر ساحلی دریای ورلی (Worli Sea) بین ۵۵ تا ۱ ساعت و ۲ دقیقه ی بعد به ورودی این آرامگاه برسید. برای این که با قطار ساعت ۱۸ به آرامگاه بروید بین ۲۴ تا ۲۷ دقیقه در راه خواهید بود و بخشی از مسیر را هم باید پیاده بپیمایید.

این که بخواهید پیاده بروید با این که سخت و غیر ممکن به نظر می رسد اما با استفاده از جاده ی تولسی (Tulsi) بین ۳ ساعت ۸ دقیقه الی ۱۱ دقیقه مسافت ۱۵٫۵ کیلومتری را طی خواهید کرد.

  • آدرس: Dargah Rd, Haji Ali, Mumbai, Maharashtra, India

آرامگاه حاج علی بمبئی

در بمبئی از این جاذبه ها هم دیدن کنید

در بمبئی جاذبه های گردشگری بسیار زیادی وجود دارد که پیشنهاد می کنیم از آن ها دیدن کنید. در ادامه برخی از این جاذبه ها را به صورت مختصر برای شما معرفی می کنیم. البته می توانید جاذبه های بیشتر را در مطلب معروف ترین جاذبه های گردشگری بمبئی مطالعه بفرمایید.

کالاگودا، مرکز فرهنگی مردم بمبئی

یکی از جاهایی که پیشنهاد می کنیم در کنار آرامگاه حاج علی بمبئی از آن بازدید کنید، مرکز هنری کالاگودا (Kala Ghoda) است. کالاگودا یک ساختمان هلالی شکل است که امروزه محل برگزاری موزه های فصلی و نمایشگاه های مختلف است. در محوطه ی کالاگودا که به معنای اسب سیاه رنگ است، غرفه های فرهنگی مختلفی برپا شده است.

  • آدرس: dor house 1st floor, Ador, 6, K Dubash Marg, Kala Ghoda, Fort, Mumbai, Maharashtra 400001, India

مرکز کالاگودا

بمبئی واقعی را در رختشوی خانه ی دوبی گات ببینید

در هر کجای دنیا رختشوی خانه مکانی نیست که جزء جاذبه ها باشد اما در بمبئی رختشوی خانه ی دوبی گات (Mahalaxmi Dhobi Ghat) از این قائده مستثنی است. دوبی گات در یک فضای بسیار بزرگ و روباز قرار گرفته است و تصویری از بمبئی واقعی را برای همه به نمایش می گذارد. بسیاری از مردم از اقصی نقاط بمبئی لباس های خود را برای شست و شو می آورند و در کنار یکدیگر آن ها را می شورند. البته بسیاری از این افراد شغلشان این است و لباس مشتری های خود را می شورند.

  • آدرس: ۱, Anandilal P Marg, Dhobi Ghat, Shanti Nagar, Lower Parel, Mumbai, Maharashtra 400011, India

دروازه ی هند، معروف ترین جاذبه ی بمبئی

معروف ترین جاذبه ی بمبئی با اختلاف، دروازه ی هند است. این سازه در سال ۱۹۲۴ میلادی به دست ملکه ماری و شاه جرج پنجم ساخته شده است. شکل ساخت این دروازه به گونه ای است که مسافرانی که به سمت آن می آیند نخستین چیزی که می بینند، این دروازه است.

  • آدرس: Apollo Bandar, Colaba Mumbai

دروازه هتد

ایستگاه راه آهنی به سبک گوتیک به نام چاتراپاتی شیواجی

یکی از زیباترین جاذبه هایی که در بمبئی وجود دارد، ایستگاه راه آهن چاتراپاتی شیواجی (CHHATRAPATI SHIVAJI TERMINUS) است که در دوران امپراتوری بریتانیا و در سال ۱۸۸۷ میلادی ساخته شده است. سبک معماری این محوطه بین معماری سنتی هندی ها و گوتیک است.

  • آدرس: Chhatrapati Shivaji Terminus Area, Fort Mumbai

الفانتا، غار شگفت انگیز هندی ها

یکی از جاذبه های دیدنی بمبئی، غار شگفت انگیزی به نام الفانتا (Elephanta Caves) است که در آن مجسمه ها و شمایلی مرتبط به اعتقادات هندی ها و اساطیر این کشور می شود. نقوش این غارها در قرن ۵ میلادی به وجود آمده اند. الفنتا تا سالیان سال به حال خود رها شده بود تا این که در سال ۱۹۷۰ میلادی مجددا مورد توجه قرار گرفت.

  • آدرس: Gharapuri, Maharashtra 400094, India

ایستگاه راه آهن چاتراپاتی شیواجی

همه چیز را درباره ی آرامگاه حاج علی بمبئی برای شما گفتیم. این که توسط چه کسی به وجود آمد و چه ویژگی های معماری دارد. بهترین زمان برای سفر به آن و همچنین راه های دسترسی به آن و در کنارش، بعضی از جاذبه های دیدنی بمبئی را هم در کنار آن برایتان معرفی کردیم. اگر تا به حال از این آرامگاه زیبا دیدن کرده اید، تجربه ی خود را با ما به اشتراک بگذارید.

برای سفر به بمبئی، یکی از بهترین راه ها برای شما این است که با خرید تور بمبئی الی گشت بهترین سفر زندگیتان را برای خود رقم بزنید.