خانه های تاریخی قزوین برای علاقه مندان به معماری و سفر


مطالب مرتبط:
همه چیز درباره ی شهر قزوین
همه چیز درباره ی مراسم پنجاه به در قزوینی ها!
آشنایی با عمارت شهرداری قزوین

در استان قزوین می توان بیش از ۱۰۰ خانه تاریخی را یافت که نیاز به مرمت و احیا دارند. افرادی که به این شهر سفر کرده اند احتمالاً با اقامتگاه های بومگردی دارای فضایی سنتی روبرو شده اند. اقامتگاه هایی که در ابتدا جزوی از خانه های تاریخی قزوین بوده اند و در جریان مرمت تبدیل به هتلی جذاب شده اند. بیایید هم اکنون با تعدادی از خانه های اصیل و تاریخی این شهر بیشتر آشنا شویم.

باشکوه ترین خانه در قزوین، حسینیه امینی ها

در دوران پهلوی اول یکی از افراد اعیان و تجار قزوین به نام حاج محمد رضا امینی خانه خود را در غرب رودخانه دزج ساخت. رودخانه ای که امروزه به خیابان مولوی تبدیل شده است. این بنا را هم اکنون می توان یکی از تماشایی ترین و متحیرکننده ترین خانه های تاریخی قزوین دانست. خانه ای که در سال ۱۲۷۵ و به دست معماران و هنرمندان بزرگ ساخته شد. یکی از جالب ترین هوشمندی هایی که در طراحی این خانه صورت گرفته، در تالارها نمود یافته است. سه تالار بیرونی این بنا با ارسی هایی طولی از یکدیگر جدا شده اند. ارسی هایی که به راحتی جمع می شده و به فضایی متصل میان این سه تالار ایجاد می کرده است.

تمامی این تالارها با فرش های نفیس دستی پوشیده شده بودند. گچ بری هایی پر از ظرافت و لوسترهایی رنگارنگ فضای اتاق را تزئین می کردند. در هنگام مراسم عزاداری ارسی های مابین سه تالار و حیاط را بالا می فرستادند تا فضایی سرتاسری برای پذیرایی از مردم ایجاد شود. تمامی مردم در ایام محرم برای پذیرایی مهمان خانه امینی ها می شدند. در نتیجه این خانه تبدیل به حسینیه ای برای روضه خوانی و عزاداری می شد.

از بخش های دیگر خانه می توان به اندرونی، زیرزمین و سردابه، شربتخانه و انبار اشاره کرد. این خانه هم اکنون توسط نوادگان حاج محمد رضا امینی اداره می شود. اگر چه نمی توانید هنگام بازدید بر روی فرش های عتیق آن بنشینید اما همچنان ارسی ها و تزئینات شما را جذب خود خواهد نمود. می بایست با هماهنگی قبلی به تماشای خانه و حسینیه امینی ها بروید. بنابراین بهترین روش شرکت در تورهای قزوین گردی است.

  • آدرس خانه امینی ها: خیابان مولوی

سفر به یزد؛ تجربه‌ی هوایی معتدل و فضایی تاریخی


وب‌سایت فرارو: سفر به یزد از آن سفر‌هایی است که هرکسی طالب نباشد و طاقت گرمای روز و سرمای شب را نداشته باشد از لذت آن محروم می‌شود. اما این شهر تاریخی جذاب زیبایی‌های اعجاب انگیز خود را حراج کرده و میزبان گردشگرانی است که عاشق دیدن یزد هستند، اما حاضر نیستند هزینه زیادی بپردازند.

سفر به یزد؛ تجربه پائیز معتدل و تاریخی

دراین روزها هوای یزد بی نظیر است. نه می‌سوزید نه یخ می‌کنید. با سفر به یزد خودتان را به دل بافت تاریخی و باغ‌های باشکوه یزد بسپارید، خودش می‌داند چطور سر حالتان کند.

نوشتن از یزد واقعا سخت است، به جای اینکه بگویم خود را در دل بافت تاریخی امیرچخماق و خانه‌های خشتی و… رها کنید یا به دنبال آرامش سرظهر در باغ دولت آباد باشید بهتر است بگویم همه جای یزد را ببینید و هرچیزی در مغازه‌ها می‌فروشند بخرید. حتی اگر کل روز را در شهر گشته اید لذت پیاده روی زیر نور ماه در شب‌های یزد را از دست ندهید. تک تک کوچه‌های یزد دیدنی است و حالتان را سر جایش می‌آورد و شیرینی‌های منحصر به فرد یزد کام هر نوع آدمی را شیرین می‌کند. هیچ خرجی هم که نکنید شنیدن لهجه زیبای یزدی در کوچه و خیابان‌ها سر حالتان می‌کند.

چطور به یزد برویم؟

نخستین شهر خشت خام دنیا، دومین شهر تاریخی زنده دنیا پس از ونیز تنها ۶۲۰ کیلومتر از تهران فاصله دارد که با خودروی شخصی تقریباً شش ساعت و نیم در راه هستید و از شهر‌های کاشان، اردکان و میبد هم می‌گذرید.

سفر به یزد؛ تجربه پائیز معتدل و تاریخی

اگر سهمیه بنزین خود را استفاده کرده اید یا دلتان نمی‌آید نسبت به یک ماه پیش سه برابر خرج بنزین سفرتان کنید یا می‌ترسید در میانه راه اینترنت قطع شود و در مسیریابی با مپ به مشکل بربخورید یا اصلا خیلی راحت حوصله رانندگی طولانی ندارید برای رفتن به شهر بادگیر‌ها راه‌های مختلفی وجود دارد. می‌توانید قبل از افزایش قیمت‌ها با خیال راحت از قطار استفاده کنید. از نظر مدت زمانی که در راه هستید چندان تفاوتی ندارد و با خیال راحت به مقصد می‌رسید. با توجه به نوع قطار در هفته آخر آذر ۱۳۹۸ می‌توانید با قیمت حدودا از ۵۰ هزار تومان تا ۹۰ هزار تومان از تهران خود را به یزد برسانید.

سفر به یزد؛ تجربه پائیز معتدل و تاریخی

همچنین اتوبوس تهران به یزد از پایانه جنوب حرکت می‌کند و با قیمت بین ۴۰ تا ۷۰ هزار تومان می‌توانید خود را از تهران به یزد برسانید. راه دیگر تور سفر به یزد است که چندان توصیه نمی‌شود، چون عروس کویر آنقدر دیدنی است که نیازی به برنامه‌های تور نیست و می‌توانید از تک تک سلول‌های یزد لذت ببرید. اما اگر حوصله سفر تنها ندارید و می‌خواهید دوستان غیر یزدی هم پیدا کنید تور‌های ۳ روزه برای سفر به یزد برای هفته آخر آذر و شب یلدا حدودا ۹۰۰ هزار تومان برایتان آب می‌خورد.

برای اقامت در یزد هم گزینه‌های متعددی دارید از هتل‌های لوکس با قیمت شبی ۵۰۰ هزار تومان تا کاروانسرا‌ها و اقمتگاه‌های بومگردی به یاد ماندنی با قیمت شبی حدود ۱۴۰ هزار تومان.

یزد از آن شهر‌هایی است که حتی اگر خیلی هم تنبل باشید و نه از آثار تاریخی خوشتان بیاید، نه حوصله آسودن در باغ‌های تاریخی داشته باشید نه حوصله کویرگردی و ماجراجویی بازهم با شیرینی‌های خوشمزه سرحالتان بیاید. اگر از خوردنی‌های یزد هم لذت نمی‌برید باید قیمت ویزیت یک مشاوره فردی یا در بهترین حالت یک متخصص تغذیه را هم به خرج سفرتان اضافه کنید.

پشمک، حاجی بادام، سوهان آردی، نان منقا، نان برنجی یزدی، شیرینی بادامی، لوز پسته، لوز بادام، لوز نارگیل، قطاب بی‌شکر، لوز زعفران، کیک یزدی و … از شیرینی‌های معروف یزدی هستند. به شما توصیه می‌کنم اگر جایی فالوده یزدی دیدید از آن انتظار فالوده شیرازی نداشته باشید. آش شولی و آش گندم هم از غذا‌های سنتی یزد است. ترمه، شمد، زیلو، سفال و.. هم از صنایع دستی این شهر تاریخ هستند.

جاذبه‌های یزد یک به یک

باغ دولت آباد یزد

باغ دولت آباد یزد در قلب خود بلندترین بادگیر جهان را دارد. این باغ که نمونه‌ای از باغ‌های ایرانی محسوب می‌شود در بخش مرکزی شهر قرار دارد. باغ دولت آباد شامل عمارت سردر، ساختمان هشتی و بادگیر، عمارت بهشت آیین و تالار آیینه، عمارت تهرانی، آب‌انبار و باغ ناصر است. بنای باغ دولت آباد در دوران افشاریان بنا شد و سپس در دوره‌ی زندیه کامل شد.

سفر به یزد؛ تجربه پائیز معتدل و تاریخی


آسیاب آبی اشکذر

مقرنس کاری‌های داخلی، نقش‌های هندسی اطراف دیوار‌ها، آجرکاری محوطه اصلی بنا و صحن آسیاب آبی اشکذر مجموعه‌ای منحصر به فرد خلق کرده‌اند. از دیگر خاصیت‌های این آسیاب این است که پایه‌ی فعالیت آن روی آب قرار دارد و ایجاد چنین آسیابی در منطقه‌ای کویری، باعث شگفتی است. این اثر ارزشمند در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

سفر به یزد؛ تجربه پائیز معتدل و تاریخی


امیرچخماق

مجموعه‌ای است از میدان، تکیه، بازار، آب‌انبار و مسجد که بسیار دیدنی است. قدمت این مجموعه به دوره تیموری برمی‌گردد. این مجموعه به دست جلال‌الدین امیرچخماق ساخته شده که در آن زمان حاکم شهر بوده است. تکیه امیرچخماق از این مجموعه، در سال ۱۳۳۰ ثبت ملی شده است.

سفر به یزد؛ تجربه پائیز معتدل و تاریخی


مسجد جامع یزد

بنای بی‌نظیری است که در سال ۱۳۱۳ ثبت ملی شده است. این بنای بسیار زیبا در ضلع غربی خیابان امام خمینی و یکی از محله‌های قدیمی یزد ساخته شده است. مسجد جامع یزد دارای یک ایوان مرتفع، دو شبستان، دو گرم خانه، گنبدخانه، دو پایاب و یک صحن بزرگ به شکل مستطیل است. مسجد جامع یزد ۶ ورودی دارد و هر کدام در قسمت‌های مختلف مسجد قرار گرفته‌اند.

سفر به یزد؛ تجربه پائیز معتدل و تاریخی


آتشکده ورهرام

آتشکده ورهرام شعله‌ای ۱۵۰۰ ساله را در قلب خود نگهبانی می‌کند. این آتشکده از جا‌های دیدنی یزد است که ورود به آن آداب خاص خود را دارد. زنان و مردان باید در نهایت پاکیزگی و با کلاه و شال سفید در آتشکده ورهرام حاضر شوند. در معماری بنا از جزئیات معماری و فرهنگ زرتشتی الهام گرفته شده است. نقش فروهری بزرگی که در ورودی آتشکده ورهرام نصب شده است، با انعکاس در آب حوض مقابل، شکوهی خاص به این محیط بخشیده است.

سفر به یزد؛ تجربه پائیز معتدل و تاریخی


خانه لاری‌ها

بنایی متعلق به دوره قاجار است. این خانه حدود ۱۵۰ سال پیش ساخته شده است.. این عمارت، ۶ باب خانه با معماری خانه‌های کویری دارد که در گذشته از آن به عنوان خانقاه نعمت‌اللهی استفاده می‌شد. خانه لاری‌ها در بهمن ۱۳۷۵ ثبت ملی شده است.

سفر به یزد؛ تجربه پائیز معتدل و تاریخی


بازار مسگر‌ها

این بازار که در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسیده است میراث تیموریان برای شهر یزد بوده و با۶۰۰ سال قدمت هنوز به قوت خود باقی است. بازار مسگر‌ها مرکز تولید و فروش یکی از محبوب‌ترین سوغات‌های یزد است. سرخی چشم‌نواز مس و حرکت سریع دست استادکاران که به هنرنمایی می‌پردازند مارا مجذوب می‌کند.

سفر به یزد؛ تجربه پائیز معتدل و تاریخی


موزه آیینه و روشنایی یزد

تنها موزه تخصصی در رابطه با موضوع نور در ایران است. این موزه در سال ۱۳۷۷ خورشیدی بعد از تعمیراتی در خانه «صراف‌زاده» افتتاح شد. در این موزه می‌توانید انواع پیه‌سوز، شمع‌سوز، نفت‌سوز و اشیای برقی را ببینید. اشیای موزه از جنس سفال، شیشه، برنج، مس و برنز هستند. ساختمان این موزه کوشکی در میان باغ است که در زمان پهلوی اول ساخته شده است.

سفر به یزد؛ تجربه پائیز معتدل و تاریخی


برج خاموشان یزد

در ۱۵ کیلومتری جنوب شرقی یزد قرار دارد. این بنا، دخمه یا دادگاه زرتشتیان بوده است. زرتشتیان طبق آیین و سنت خود، اموات خود را در دخمه‌ها قرار می‌دادند تا طعمه کرکس‌ها شوند. سپس استخوان‌های به جای مانده از اجساد را داخل فضای میان تهی دخمه می‌ریختند. این برج بر بلندای کوهی در منطقه صفائیه یزد قرار دارد.

سفر به یزد؛ تجربه پائیز معتدل و تاریخی


روستای خرانق

در برخی روایت‌های محلی می‌گویند این روستا جن دارد. روستای خرانق، از جمله جا‌های دیدنی یزد به شمار می‌رود که هم زیبایی فوق‌العاده‌ای دارد، و هم از نظر معادن بسیار غنی است. این روستا در فاصله ۸۵ کیلومتری شهر یزد قرار گرفته و آب و هوای آن بسیار خنک‌تر از یزد است. روستای تاریخی خرانق، در اروپا شهرت زیادی دارد و هر ساله جمع زیادی از گردشگران خارجی به آنجا می‌روند.

سفر به یزد؛ تجربه پائیز معتدل و تاریخی


آب‌انبار شش بادگیر

یکی از دیدنی‌های یزد است که ۱۸۰ سال قدمت دارد. این بنا از دوران قاجار به یادگار مانده است. این آب‌انبار، ۶ بادگیر دارد که ۳ بادگیر آن قدیمی و ۳ بادگیر دیگر نوساز هستند.

سفر به یزد؛ تجربه پائیز معتدل و تاریخی


زندان اسکندر

زندان اسکندر یا مدرسه ضیاییه در واقع یک مدرسه است که ۸ قرن قدمت دارد. در سال ۶۳۱ هجری قمری، ضیاالدین حسین رضی این مدرسه را بنا کرد. در این بنا چاهی به قطر ۲ متر در وسط حیاط قرار دارد که به سردابی به عمق ۵ متر راه دارد. گنبد این بنا ۱۸ متر ارتفاع دارد که بخش زیادی از تزیینات آن از بین رفته است.

سفر به یزد؛ تجربه پائیز معتدل و تاریخی


قنات زارچ

عنوان طولانی‌ترین قنات دنیا را دارد. طول این قنات ۱۰۰ کیلومتر است. مسجد تاریخی شهر یزد در حریم این قنات ساخته شد تا هم برای پر کردن آب‌انبار زیر مسجد و هم برای وضوگرفتن نمازگزاران از آن استفاده شود. از ویژگی‌های دیگر قنات زارچ می‌توان به مربعی بودن مقطع چاه‌های آن در مقایسه با همتایان دیگر اشاره کرد که مقطعی بیضوی یا دایره‌وار دارند. پیشینه حفر چنین چاه‌هایی به زمان زرتشتیان بر می‌گردد.

سفر به یزد؛ تجربه پائیز معتدل و تاریخی


سرو ابرکوه

درختی در شهر ابرکوه یا ابرقوه است که از پیرترین موجودات زنده دنیا محسوب می‌شود. محیط تنه‌ی این درخت بر روی زمین اطرافش، ۱۱/۵ متر است. ارتفاع درخت نیز ۲۵ تا ۲۸ متر است.

این سرو طبق نظر الکساندروف، دانشمند روس، بیش از ۴ هزار سال قدمت دارد. این سرو یکی از آثار طبیعی ملی ایران است.

سفر به یزد؛ تجربه پائیز معتدل و تاریخی


آب‌انبار گیو

آب‌انبار گیو یزد در سال ۱۳۲۰ ساخته شده است. این آب‌انبار در گذشته نقش مهمی برای تامین آب مورد نیاز مردم داشته است. آب‌انبار گیو یزد از بنا‌های ساخته شده در دوران قاجار است. این آب‌انبار در سال ۱۳۷۵ ثبت ملی شده است.

جاذبه های تاریخی تهران را بشناسید!


اغلب این طور می شنویم که تهران قدمت کمی دارد اما این یک تصور کاملا اشتباه است! پایتخت ایران که از زمان به قدرت رسیدن آقا محمد خان قاجار شهری مهم و تاثیرگزار بوده است، پیشینه ای بسیار طولانی تر از آن چیزی دارد که قبلا تصور می شده. چنانکه، در سال ۱۳۹۳ اسکلت انسانی در منطقه‌ی مولوی پیدا شد که کارشناسان قدمت آن را به حدود ۷۰۰۰ سال پیش نسبت می دهند. این درحالی است که تا پیش از آن، براساس یافته هایی که در منطقه‌ی قیطریه انجام شده بود، سابقه‌ی زندگی را در تهران حدود ۳۰۰۰ سال تخمین می زدند.

تهران که در گذشته روستایی از توابع شهر ری به حساب می آمد، به واسطه‌ی نزدیکی به مقبره‌ی شاه عبدالعظیم حسنی مورد توجه بزرگان مانند شاه‌طهماسب صفوی قرار داشت. تا حدی که به دستور او ۱۱۴ برج در اطراف تهران بنا شد تا یک اقامتگاه مناسب برای کاروان ها و مسافران پدید بیاید. اما این تمام اتفاقاتی نبود که تهران را مهم می کرد. آنچه سرنوشت پایتخت کنونی کشور را به کلی تغییر داد، فرار آقا محمد خان قاجار به آن بود.

با گسترش تهران و ساخت ۱۲ دروازه برای آن، این شهر بیش از پیش رشد کرد و با تغییر حکومت ها همچنان مرکز فرهنگی و سیاسی کشور باقی ماند. به همین دلیل، می توان در تهران بناهای تاریخی زیادی را مشاهده کرد که مجله‌ی خبری الی گشت در ادامه به آن ها می پردازد. با ما همراه باشید.

کاخ گلستان، شاهد تاریخ ایران زمین

ساخت کاخ موزه‌ی گلستان که در زمان تبدیل تهران به «دارالخلافه» در زمان حکومت قاجار شد، از زمان شاه عباس صفوی آغاز شد اما اتمام آن تا دوره‌ی حکومت ناصرالدین شاه قاجار به طول انجامید. از این جهت سه دوران سلطنت مختلف را شاهد بوده، مورد توجه است. کاخ گلستان از جاذبه های تاریخی تهران است که از نظر وقوع تاریخی مهمی مانند انقلاب مشروطه و به قدرت رسیدن حکام مختلف مورد توجه قرار دارد. این کاخ که امروزه به صورت یک موزه در آمده، جایگاه اشیای مهم و قیمتی مانند تخت مرمر، چند اثر از کمال الملک و سنگ مزار ناصرالدین شاه قاجار است.

کاخ سعدآباد، ملک ییلاقی قاجار

در زمان قاجار، کاخ های زیادی در تهران ساخته شد که از جمله‌ی آن ها می توان به کاخ سعدآباد اشاره کرد. این محل توریستی و تاریخی است که بیش از دویست سال قدمت دارد. این مجموعه، شامل ۱۸ کاخ، چند رستوران، گلخانه، کارگاه مرمت و بخش های دیگر است. کاخ اصلی که به «کاخ ملکه مادر» معروف است، در اختیار نهاد ریاست جمهوری قرار دارد و برای اقامت میهمانان ویژه دولت از آن استفاده می شود.

کاخ نیاوران، از جاذبه های تاریخی تهران

اگر به جاذبه های تاریخی تهران علاقمندید، پیشنهاد ما سر زدن به کاخ نیاوران است. این کاخ به دستور فتحعلی شاه قاجار، در نیزاری ساخته شد که در شمال تهران قرار داشت. به همین دلیل، آن را «نی آوران» نامیدند و بعدها به «کاخ نیاوران» معروف شد. این کاخ، اقامتگاه اصلی خاندان پهلوی بود و محمدرضا شاه دستور داد بناهایی را در این مجموعه تخریب و به جای آن بناهای دیگری بسازند که برای سکونت او و خانواده اش مناسب باشد.

عمارت قزاق‌خانه، از قدیمی ترین بناهای دوران قاجار

ساخت این عمارت که درست رو به روی «باغ ملی» قرار گرفته است، در سال ۱۲۸۰ به دستور مظفرالدین شاه قاجار آغاز شد و در زمان ناصرالدین شاه قاجار به سرانجام رسید. عمارت قزاق خانه یکی از قدیمی ترین بناهای تهران در دوران قاجار به شمار می آید. این عمارت دارای دو بخش قاجار و پهلوی است.

میدان حسن آباد، یک میدان اروپایی

میدان حسن آباد یکی از نمادهای قدیمی تهران است که اولین ایستگاه آتش نشانی در آن تاسیس شده. یکی از مهم ترین نکات در مورد این میدان، سبک معماری آن است. ساختمان های این میدان با هشت گنبد خود به سبک اروپایی ساخته شده اند و چه در روز و چه در شب مناظر زیبایی را برای عکاسی ایجاد می کنند. میدان حسن آباد تهران، سال ۱۳۷۶ در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

عمارت بهارستان، جایگاه مجلس شورای ملی

عمارت بهارستان در قرن سیزده شمسی ساخته شد و جایگاه مجلس شورای ملی بوده است. این عمارت که به آن «دارالشورای ملی» می گویند، در سال ۱۲۸۹ هجری قمری به دستور «میرزا حسن خان سپهسالار قزوینی» ساخته شده است و تاکنون یکی بناهای مهم و از جاذبه های تاریخی تهران به حساب می آید.

باغ ملی و یک دروازه‌ معروف!

این مجموعه در میدان مشق قرار دارد که از کلمه‌ی «مارش» فرانسوی گرفته شده است؛ چراکه در این زمان این خیابان میزبان تمرین های نظامی قشون قاجار بود. این میدان به شکل مربعی و به صورت ۴۰۰ در ۴۰۰ متر ساخته شده است. پس از کودتای ۱۳۹۹، این میدان به «باغ ملی» تغییر نام داد. سردر باغ ملی هم که درحقیقت دروازه‌ میدان مشق به حساب می آمد از شهرت خاصی برخوردار است.

دفتر کار قوام السلطنه (موزه‌ی آبگینه)

موزه‌ی آبگینه که پیش از این دفتر کار یکی از افراد تاثیرگذار تاریخ به نام قوام السلطنه بود، اکنون به عنوان موزه‌ی کاربری دارد که در آن انواع سفالینه ها و آثار گران بها را در خود جای داده است. زمان ساخت این بنا به دوران قاجار باز می گردد و از این نظر بسیار معروف است.

در این مقاله، ما به جاذبه های تاریخی تهران پرداختیم و از جذابیت های بازدید از این مکان ها گفتیم. شما تا به حال به کدام یک از این مکان ها رفته اید؟ تجربیات خود را با ما به اشتراک بگذارید.

بناهای تاریخی هند ، بازماندگان پیشینه‌ای ۵۰۰۰ ساله


کشور هند بیش از ۵۰۰۰ سال قدمت دارد و در دوران های مختلف پادشاهان و حکومت های مختلفی بر آن فرمانروایی کرده اند. هر سلسله ای ترکیبی از سبک معماری منحصر به فرد خود را برجای گذاشته است و امروز می توان میراث باشکوه گذشتگان را تماشا کرد. در این مطلب با الی گشت همراه شوید تا ۱۰ مورد از باشکوه ترین و معروف ترین بناهای تاریخی هند را به شما معرفی کنیم. این ساختمان های قدیمی آنقدر باشکوهند که مهم ترینشان (تاج محل) در میان عجایب هفتگانه جدید جهان جای گرفته است.

بناهای تاریخی هند، بازماندگان تاریخی 5000 ساله

تاج محل، مشهورترین بنای تاریخی هند در آگرا

حتما تا به حال نام تاج محل را شنیده اید، بنایی های شهرتش از مرزهای هند فراتر رفته و در سراسر جهان شناخته شده است. این جا مجموعه ای باغ های زیبا، مسجد و سه دروازه ورودی است. سنگ مرمر بکار رفته در سازه بسیار تماشایی است و جزییاتی که معمار برای آن در نظر گرفته جلوه اش را دو چندان ساخته است.

تاج محل به دستور شاه جهان (پنجمین امپراطور گورکانی) بیاد همسر ایرانیش ارجمند بانو بیگم (ممتاز محل) سال ۱۶۴۷ میلادی ساخته شد. ۲۰٬۰۰۰ هنرمند در ساخت آن همکاری کردند که معمارش احمد لاهوری و برادرش بودند. در آن زمان ۳۲ میلیون روپیه خرج ساخت بنا شد که معادل ۸۲۷ میلیون دلار آمریکاست. بنای تاریخی که سال ۱۹۸۳ با عنوان جواهر هنر اسلامی در هند و یکی از شاهکارهای تحسین شده میراث جهانی ثبت شد.

اگر قصد بازدید از این بنای تاریخی را دارید ۱۵ نکته ضروری بازدید از تاج محل را بخوانید، تا در این محل شلوغ با مشکلی مواجه نشوید و بهترین استفاده را از هزینه و زمانتان ببرید.

آدرس: Taj Mahal, Dharmapuri, Forest Colony, Tajganj, Agra, UttarPradesh, India

تاج محل، مشهورترین بنای تاریخی هند در آگرا

آرامگاه همایون، اولین باغ ایرانی ساخته شده در هند

آرامگاه همایون که ۶۰ سال قبل از تاج محل ساخته شده، اولین آرامگاه باشگوه ساخته شده در زمان حکومت مغول های است. همایون دومین پادشاه گورکانی هند، عاشق هنر و علم بود. او از ایران به هند رفته بود و همراه خودش هنرمندان زیادی داشت که این آرامگاه را طراحی کردند.

این بار برخلاف تاج محل، همسرش حمیده بانو بیگم مسئولیت ساخت آرامگاه همایون را بر عهده گرفت و ۸ سال بعد آن را به پایان رساند. معماران باغ  سید محمد بن میرک غیاث الدین و پدرش اهل هرات بودند. پس از ساخت این مورد از بناهای تاریخی هند، معماری این کشور دگرگون گون شد و رنگ و بوی ایرانی به خود گرفت.

آدرس: Humayun’s Tomb, Opposite Dargah Nizamuddin, Mathura Road, New Delhi, India

آرامگاه همایون، اولین باغ ایرانی ساخته شده در هند

قلعه سرخ، جذاب ترین بنای تاریخی هند در هلی

قلعه سرخ دهلی،‌ یکی دیگر از بناهای تاریخی هند است که توسط شاه جهان (سازنده تاج محل) احداث شده است. آن قدر پادشاهان و فرانروایان زیادی در آن زندگی کرده اند که سراسر بنا حرف های برای گفتن دارد. گفته می شود که الماس کوه نور (که هم اکنون روی تاج پادشاهی شهبانوی بریتانیا قرار دارد) روزگاری بر دیوارهای این قلعه قرار داشت، با گذشت زمان و از دست رفتن ثروت مغول ها کم کم جواهرات نیز از روی دیوارها برداشته شدند.

قلعه سرخ یا لال قلعه، از آن جاهایی است که در طول تاریخ هیچگاه اهمیت خود را از دست نداد و امروزه هم،‌ هر سال جشن روز استقلال هند داخل قلعه برگزار می گردد. برای کسب اطلاعات بیشتر پیشینه و نحوه بازدید از قلعه مطلب قلعه سرخ دهلی را بخوانید.

آدرس: Red Fort, Netaji Subhash Marg, Chandni Chowk, Delhi, India

قلعه سرخ، جذاب ترین بنای تاریخی هند در هلی

فاتح پور سیکری، عمارتی با شکوه در آگرا

فاتح پور سیکری یا یا شهر پیروز در زمان امپراطور اکبر (سومین پادشاه از سلسله گورکانیان) در آگرا ساخته شد و ۱۳ سال در آن حکومت کرد.  فاتح پور سیکری اولین شهر مغولی است که با برنامه ریزی قبلی احداث شده است. بنابر افسانه های تاریخی امپراطور اکبر پس از ملاقات با صوفی اهل سیکری و دعاهای وی صاحب فرزند پسری شد و به احترام او پایتخت را از آگرا به فاتح پور سیکری منتقل کرد. مجموعه مسجد و دیگر بناهای تاریخی هند که داخل این مجموعه قرار دارند همگی جزو شاهکارهای معماری جهان هستند و نامشان در فهرست میراث جهانی یونسکو به ثبت رسیده است.

آدرس: Fatehpur Sikri, Uttar Pradesh, India

فاتح پور سیکری، عمارتی با شکوه در آگرا

دروازه هند، بنای یادبودی از تمام جنگ های هندوستان در دهلی نو

معروف ترین بنای یادبود جنگ هند برای بیش از ۸۰،۰۰۰ سرباز هندی که در جنگ های اول جهانی و سومین جنگ انگلیس و افغانستان جان باختند، احداث شد. دروازه هند که توسط معمار مشهور سر ادوین لوتینز طراحی شده است، به طاق پیروزی پاریس تشبیه شده است. در آن زمان مجسمه جرج پنجم پادشاه انگلیس در زیر سایه بان دروازه قرار داشت، بعد از استقلال هند، آن را به مجسمه ای مرمرین و سیاه رنگ از سرباز گمنام هندی جایگزین کردند و مشعلی فروزان در دستان سرباز گذاشتند. امروز به این مجسمه شعله جاویدان سرباز می گویند.

آدرس:‌  India Gate, Rajpath Marg, New Delhi, India

دروازه هند، بنای یادبودی از تمام جنگ های هندوستان در دهلی نو

قطب منار، بلندترین منار آجری جهان در دهلی نو

در ساخت این مورد از بناهای تاریخی هند آن قدر به جزییات توجه شده که می توان ساعت ها نگاهش کرد و به همین خاطر هم نامش در فهرست میراث جهانی یونسکو به ثبت رسیده است. جالب است بدانید که ۲٫۹ میلیون بازدید کننده از این سازه دیدن می کنند. قطب منار در حدود سال ۱۳۱۶ میلادی به عنوان نمادی برای پیروزی مسلمانان بر هند ساخته شد و برای احداثش از آجر، ماسه، مرمر و سنگ سرخ استفاده شده است.

سلطان معزالدین غوری از سلسله غوریان دستور ساخت بنای ۷۲٫۵ متری را دارد و بعدها دامادش کار را تمام کرد. گفته می شود در ساخت آن از منار جام افغانستان الگو برداری شده است. ابن بطوطه می‌ گوید: «مسجد قوه الاسلام و قطب منار دهلی از نخستین عمارت ‌های اسلامی در سرزمین هند می ‌باشند، قبل از آن هیچ عبادت ‌گاه اسلامی در آن دیار وجود نداشت.»

آدرس: Qutub Minar, Mehrauli, New Delhi, India

مجموعه تاریخی هامپی، بناهای تاریخی یونسکو در هند

هامپی در روزهای شکوه و جلال خود در اوایل قرن شانزدهم، ثروتمندترین پادشاهی در سراسر هند بود. داستان های رونق آن بسیار همه جا پیچیده بود و مسافران از سراسر جهان به این شهر سفر می کردند. بناهای تاریخی هامپی بعدها توسط سلاطین قرون وسطایی دهلی ویران شد. اما این سازه ها چنان باشکوه بودند که بعد از تمام تخریب ها و گذشت سال های متمادی هنوز هم نگاه کردن بهشان نفس گیر است.

ساختمان های مختلف مجموعه که شامل مقر فرماندهی، بازار، تپه ها، موزه، جزیره و معابد می شود هرکدام ویژگی ها و زیبایی های خودشان را دارند. این دهکده باستانی در ناحیه کارناتاکا واقع شده است.

آدرس:‌ Hampi, Ballari District, Karnataka, India

شماره تماس: ‌۹۱۸۳۲۲۲۸۵۷۹۰+

باسیلیکای بم جیزس، مشهورترین کلیسا در میان بناهای تاریخی هند

باسیلیکای بم جیزس (Basilica of Bom Jesus) یکی از برجسته ترین کلیساهای کاتولیک روم در هند است. ساخت آن در سال ۱۵۹۴ آغاز شد و در سال ۱۶۰۵ به پایان رسید. بقایای سنت فرانسیس خاویر که نقش مؤثری در استقرار مسیحیت در هند داشت، در داخل یک تابوت نقره ای داخل باسیلیکا نگهداری می شود. این میراث جهانی یونسکو مدتهاست که به خاطر معماری باروک مورد تحسین واقع شده است.

آدرس: Old Goa Road, Bainguinim, Goa, 403402, India

شماره تماس: ۹۱۸۳۲۲۲۸۵۷۹۰+

مجموعه تاریخی هامپی، بناهای تاریخی یونسکو در هند

جانتر مانتر، علمی ترین بنای تاریخی هند

جانتار مانتار رصد خانه ای باستانی است که در شهر صورتی هند (جیپور) قرار دارد. قدمت آن به ۳۰۰ سال قبل باز می گردد. داخل آن سازه های مختلف نجومی ساخته شده که برای اطلاع از رویدادهای آسمانی مانند کسوف، خسوف، سنجش زمان، ستاره شناسی و … کاربرد داشتند. ممکن است در نگاه اول عجیب به نظر برسند اما در آن زما کار با وسایل را خوب بلد بودند.

جانتر در زبان سانسکریت به معنی وسیله و مانتر نیز به معنی محاسبه است. تمامی وسایل از سنگ مرمر ساخته شده اند. مهاراجه (پادشاه) جی سینگ دوم، پنج رصدخانه در اطراف امپراتوری خود ساخته است و این مورد که در جیپور است، دارای بیشترین تعداد ابزار و همچنین یکی از بزرگ ترین سنگ های طبیعی جهان است. تماشای این سازه واقعاً تحسین برانگیز است و هر بازدید کننده ای را شگفت زده می سازد.

آدرس: Jantar Mantar, Gangori Bazaar, J.D.A. Market, Kanwar Nagar, Jaipur, Rajasthan, India

جانتر مانتر، علمی ترین بنای تاریخی هند

قلعه جیسلمیر، شهر طلایی هندوستان

قلعه جیسلمیر از دیگر بناهای تاریخی هندوستان بوده که نامش در فهرست میراث جهانی یونسکو به ثبت رسیده است. قلعه در شهری با همین نام قرار دارد که ۵۷۵ کیلومتر با جیپور فاصله دارد. در طول تاریخ از سازه بخوبی حفاظت شده و توانسته از سال ۱۱۵۶ میلادی تا به حال استوار بماند.

شن و سنگ های قلعه مانند خاک شهر زرد هستند و درخشش زیر تلالو خورشید موجب شده نام قلعه طایی را برای آن انتخاب کنند. در حال حاضر داخل قلعه کافه ها و رستوران های زیادی فعالند و گردشگران زیادی برای بازدید از آن می روند که متاسفانه تهدیدی برای قلعه قدیمی به حساب می آیند. گفته می شود که این قلعه پناهگاه هایی را برای مسافران در امتداد مسیر ابریشم فراهم  می کرده است و امروز، در حدود ۳۰۰۰ نفر به زندگی خود در درون دیوارها ادامه می دهند.

قلعه جیسلمیر، شهر طلایی هندوستان

بیشتر قلعه بناهای تاریخی هند که معرفی کردیم در شهرهای دهلی، آگرا و جیپور قرار دارند و به همین خاطر هم این سه شهر به مثلث طلایی هند تبدیل شده و مقصد اصلی گردشگران خارجی هندوستان هستند. الی گشت هم برای رفاه حال مسافران و بخاطر استقبال زیادشان تور هند را برگزار می کنند و امکان بازدید از این شهرها را برای مسافران فراهم می سازد.

در تور هند بیشتر زمان ها هر سه شهر گشت شهر دارند که شامل بازدید از بیشتر جاذبه های یاد شده می شود. هزینه این گشت های شهری هم روی قیمت تورها حساب شده و باعث کاهش هزینه های سفر شما به هند می شود. برای کسب اطلاعات بیشتر درباره خدمات تور هند به وبسایت الی گشت مراجعه کنید یا با شماره تلفن ۸۵۴۰ تماس بگیرید.

  • مشهورترین بنای تاریخی هند کدام است؟

تاج محل مشهورترین سازه تاریخی در هند بوده و آوازه اش در همه جهان پیچیده است. این بنا آنقدر منحصر به فرد است که به عنوان یکی از عجایب هفتگانه جدید جهان به آن اشاره می شود.

  • اولین باغ ایرانی ساخته شده در هند کدام است؟

باغ همایون که ۶۰ سال از تاج محل قدیمی تر است اولین بنای تاریخی هند با الهام از معماری ایرانی است. پس از آن استفاده از چنین معماری در سراسر هند رواج یافت.

در این مطلب معروف ترین بناهای هند که شامل تاج محل، آرامگاه همایون، قلعه سرخ، فاتح پور سیکری، دروازه هند، قطب منار، مجموعه تاریخی هامپی، باسیلیکای بم جیزس، جانتر مانتر و قلعه جیسلمیر می شد را معرفی کردیم. اگر در سفرتان به هند به شهرهای این سازه ها رفتید حتما از آن ها دیدن کنید. چنانچه تجربه بازدید از معروف ترین بناهای تاریخی هند را دارید آن را با ما و سایر خوانندگان مجله در میان بگذارید.

 

موزه ملی دهلی نو ، یکی از مجموعه های بزرگ تاریخی هند


با یکی از بزرگ ترین مجموعه های تاریخی هند آشنا شوید؛ موزه ی ملی در دهلی نو! این مجموعه نزدیک به ۷۰ سال پیش در دهلی افتتاح شد و از آن زمان تا به الان یکی از مهم ترین مجموعه های تاریخی در هند است. موزه ملی دهلی نو آثار بسیاری را در خود نگهداری کرده و به نمایش گذاشته است.

ما امروز می خواهیم همه چیز را درباره ی تاریخچه ی این موزه، بخش های مختلف آن، شرایط بازدید از آن و اطلاعات دیگر درباره ی آن را برای شما مورد بررسی قرار دهیم.

بازدید از موزه های بزرگ و مهم یکی از جاذبه گردی هایی است که هر مسافر مقصد تفریحی باید آن را انجام بدهد. موزه ملی دهلی نو دقیقا یکی از جاهایی است که در سفر به دهلی باید از آن دیدن کنید. در ادامه با ما در الی گشت همراه باشید تا به اتفاق یکدیگر، این مجموعه ی بزرگ هندی را مورد بررسی قرار دهیم.

موزه ملی دهلی نو، یکی از بزرگ ترین موزه های هند

همه چیز درباره ی موزه ی بزرگ ملی در دهلی

این موزه در سال ۱۹۴۹ توسط دولت هند تاسیس شد و از ابتدا به قصد این که یکی از بزرگ ترین و کامل ترین مجموعه های تاریخی هند باشد، ساخته شد. با این که در حال حاضر مسئولیت این موزه بر عهده ی سازمان وزارت فرهنگ و گردشگری کشور هند است اما، بودجه ی آن مستقیما توسط دولت این کشور تامین می شود.

ایده ی ساخت و تاسیس این موزه زمانی به وجود آمد که در زمستان سال ۱۹۴۸_۱۹۴۷ در لندن یک نمایشگاه هنری با محوریت نمایش آثاری هنری و باستانی از هند برگزار شد. بعد از آن بود که نیاز به وجود همچین موزه ای در هند احساس شد و در نتیجه ی آن موزه داران حاضر در نمایشگاه تصمیم بر این گرفتند که نمایشگاهی را به وجود بیاورند که آثار کشور خود را در آن گرد هم آورده و به نمایش بگذارند. راستی در مطلب معرفی کامل جاذبه های دهلی + آدرس می توانید با دیگر جاذبه های دیدنی دهلی آشنا شوید.

گالری دوره ی 1900 موزه ملی هند

 

سال بعد یک نمایشگاه به نام Rashtrapati Bhawan در شهر دهلی با سیاست نمایش آثار تاریخی هند برپا شد که طبق پیش بینی مجموعه داران، با موفقیت چشمگیری روبرو شد. بعد از این نمایشگاه، آن ها تصمیم گرفتند که این بار تمرکزشان را بر روی تاسیس یک موزه بگذارند. در همان سال بود که با حضور فرمانداری کل کشور هند، موزه ملی دهلی نو در همان مکان نمایشگاه راشتراپاتی بهاوان افتتاح شود و تا زمانی که مکانی مناسب برای برپایی ساختمان موزه ی جدید پیدا نکردند، این مجموعه در همین مکان باقی بماند.

پس از مذاکرات فراوان، شخصیت سیاسی معروف هندی ها؛ مهماتما گاندی در محل فعلی موزه به عنوان یک حرکت نمادین اولین سنگ برای ساخت و ایجاد این بنا را می گذارد و موزه ی اصلی در تاریخ ۱۸ دسامبر سال ۱۹۶۰ میلادی تاسیس می شود.

تندیسی از اساطیر هندی در موزه

سال ۱۹۸۹ میلادی بود که در این موزه یک بخش جدید به عنوان مجموعه ی موزه شناسی افتتاح شد. دستورالعمل مسئولین موزه برای این قسمت از مجموعه این بود که کار آن بیشتر آموزشی باشد. مجموعه ی موزه شناسی با توجه به همین منوالی که داشت، ۶ سال بعد از به وجود آمدنش تبدیل به یک دانشگاه شد و در حال حاضر هم در رشته های موزه شناسی و حفاظت و ترمیم آثار تاریخی در مقاطع کارشناسی و دکترا دانشجو می پذیرد.

این موزه نه تنها از نظر ابعاد بزرگ است بلکه از لحاظ تعداد آثاری که در آن وجود دارد هم به خاطر دارا بودن ۲۰۰ هزار اثر است و از این لحاظ مجموعه ی وسیعی محسوب می شود. برخی از آثاری که در این موزه قرار گرفته اند، ۵ هزار سال از عمر آن ها می گذارد.

نمایی از ساختمان موزه ی دهلی نو

 

یکی از ویژگی های این موزه دارد این است که دسته بندی بسیار خوبی برای نمایش آثار هنری در دوره های مختلف دارد و به همین علت می توان تنها در یک بازدید چند ساعته، تقریبا موزه را کامل گشت. بخش های مختلف این موزه از دوره ی ماقبل تاریخ شروع شده و تا دوره ی تاریخ مدرن و بخش بررسی فرهنگ هند ادامه دارد. در مطلب در سفر به دهلی از چه موزه هایی دیدن کنیم؟ می توانید با موزه های دهلی بیشتر آشنا شوید.

بیشترین آثاری که در این موزه به نمایش گذاشته شده اند عبارتند از:

  • نقاشی های تاریخی
  • مجسمه
  • کوزه
  • وسایل بازی سفالی
  • ظروف برنزی و نقره ای
  • خمره
  • تابلوهایی از جنس ابریشم
  • نقاب های سنتی هندی
  • مُهر
  • جواهرات
  • شمشیر
  • نسخه‌ های خطی قدیمی

و بسیاری از آثار تاریخی دیگری مخصوصا از مسیر جاده ی ابریشم می باشد.

سالن مجسمه های موزه

راهنمای ساختمان های مختلف موزه ی ملی دهلی نو

این موزه ی بسیار بزرگ در یک ساختمان اختصاصی ۲ طبقه به وجود آمده است. طرح معماری این ساختمان به صورت دایره ای است و در اطراف آن محوطه ای اختصاصی به وجود آمده است. بخش های مختلفی که در این موزه وجود دارد عبارتند از:

  • بخش سکه شناسی
  • دوران پیش از تاریخ
  • نقاشی
  • آثار باستانی مرتبط به آسیای مرکزی
  • مردم شناسی
  • هنر پیش کلمبیایی
  • هنرهای تزئینی
  • حفاظت
  • روابط عمومی
  • دانشگاه
  • جواهرات قیمتی
  • اسلحه و زره

در موزه ملی دهلی نو ۲۹ بخش مختلف وجود دارد که در آن ها آثار تاریخی و حتی هنری را به تفکیک نمایش داده اند. در ادامه مهم ترین گالری ها و قسمت های این موزه را به شما معرفی می کنیم.

ورودی موزه ملی دهلی نو

گالری آرمز اند آرمور، مجموعه ای از لوازم جنگی

در این بخش از موزه می توانید انواع سلاح های هندی را از عصر حجر تا دوره ای که در آن قرار داریم، ملاحظه کنید. در گالری آرمز اند آرمور (Arms and Armour Gallery) انواع مختلفی از سلاح های تیز و برنده، وسایل پرتابی، انواع آتش زنه ها، لوازم کمکی جنگی، زره های مختلف انسانی و حیوانی و حتی اسلحه های تشریفاتی را ببینید.

گالری مینیاتور موزه ملی هند

گالری هاراپان، مجموعه ای از آثار به جای مانده از این دوره

مردم تمدن هاراپان در هند دوره ای را به وجود آوردند که به آن، ساراسوتی می گویند. در این گالری وسایلی مربوط به دوره ای از زندگی این قوم است که خود را با زندگی به شیوه ی پیچیده تر منطبق داده بودند. یکی از وسیله های معروفی که در این مجموعه به نمایش گذاشته شده شمایل دختری را نمایش می دهد که از برنز ساخته شده است. این مجسمه از روستایی به نام Rakhigarhi کشف شده است. از دیگر آثار نمایش داده شده در این گالری می توانیم به سنگی از جنس صابون و یا عاج فیلی مربوط به این دوره اشاره کنیم.

یکی از کتیبه های تاریخی موزه

نمایشی از آثار قرون وسطی در گالری ارلی مدیوال

این گالری را که معمولا به نام Early Medieval Artefacts می شناسند، نمایشگاهی از آثار تاریخی باقی مانده از قرن ۷ تا ۱۰ میلادی است. عمده ی آثاری که در این موزه به نمایش گذاشته شده از دوره ی پس از سقوط امپراتوری گوپتا و خاندان های بعد از آن مثل پالاس، پراتی هارس، واردهانس، چالوکیاس و چلاس را شامل می شود. این بخش از موزه ملی دهلی نو یکی از بهترین جاهایی است که دانشجویان تاریخ می توانند بر روی آن مطالعه کنن زیرا کیفیت موراد نمایش داده شده نشان دهنده ی اتفاقات مختلف تاریخی در دوره ی قرون وسطی هند است.

یکی از گالری های موزه ی ملی دهلی نو

پیشرفت مجسمه سازی هندی را در گالری هنری موریا ببینید

گالری موریا با نام کامل Maurya, Shunga and Satvahana Arts Gallery بخشی از این موزه است که در آن آثاری مرتبط با ۴ تا ۱ قرن قبل از میلاد مسیح به نمایش در آمده است. بیشتر آثار به نمایش درآمده در این گالری مرتبط با ۳ سلسله ی شاخص در این قرون است که به اراضی هند حکمرانی می کرده اند. بیشتر آثار نمایش داده شده در این دوران حاوی شمایلی از حیوانات و مخصوصا شیر هستند که این نشان از نفوذ حکومت آشوکا دارد.

برخی از مجسمه هایی که در این قسمت به نمایش درآمده، از افسانه های هندی و بزرگان مذهبی آنان ساخته شده است. البته هر چه پیش بروید متوجه بالا رفتن میزان خلاقیت در ساخت مجسمه ها خواهید شد. دلیل این امر، پیش رفته شدن مردم در زمینه های هنری و فرهنگی با عوض شدن دوره های مختلف تاریخی است.

نمایی از داخل گالری قرون وسطی موزه ملی دهلی نو

۳ مجموعه ی زیبا را در گالری هنرهای تزئینی ببینید

در این بخش از موزه ملی دهلی نو می توانید ارتباط بیشتری با آثار به نمایش درآمده شده برقرار نمایید. عمده ی آثاری که در این قسمت از موزه به نمایش گذاشته شده از ۳ مجموعه ی کوچک تر درست شده. در بخش کاشی و سفال این گالری می توانید کاشی های مختلفی را با رنگ های سفید و آبی ببینید. در قسمت عاج، مجسمه ی شخصیت های مذهبی و در قسمت سنگ جید که رنگی سبز دارد و قیمتی است؛ وسایلی تزئینی و با ارزش را ملاحظه خواهید فرمود.

نمایش اصالت هند در گالری نسخه های خطی

در این بخش از موزه، نسخه هایی از زبان های مختلف و اولیه ی هندی به نمایش گذاشته شده است. این آثار بر روی کاغذهایی از جنس پارچه، برگ نخل خرما، انواع فلزات مختلف و پوست درخت نوشته شده اند. بیشتر آثاری که در این گالری هستند متعلق به قرون ۷ تا ۱۹ میلادی است.

رسم الخط های هندی در گالری خط موزه ی ملی هند

گالری زیبا از نقاشی های مینیاتور

در این گالری به جرات بیشتر از ۱۷ هزار نقاشی مینیاتوری وجود دارد. دوره ی تاریخی این نقاشی ها به زمان دکنی ها، هند در سال های ۱۰۰۰ تا ۱۹۰۰، راجستانی ها، راهاری، مغول ها و مرکز هند باز می گردد. مضمون این نقاشی ها افسانه های هندی و منظومه های آن هاست که به تصویر کشیده شده اند. کلیله و دمنه، پورانا و یا حتی شاهنامه را می توان در بین این مینیاتورها دید. جنس اکثر اجسامی که حاوی این نقاشی ها هستند، از چرم، چوب، برگ نخل و تخته های فشاری می باشد.

گالری افسانه ای آسیای مرکزی

در این بخش از موزه تابلوهای بزرگی از ابریشم، انواع مختلفی از ظورف چرمی و سفالی، نقاشی های بسیار بزرگ دیواری، وسیله های گران قیمتی از جنس نقره و طلا، چرم و بسیاری از آثار دیگر به نمایش گذاشته شده است. بیشتر این وسیله ها در قرن ۲۰ میلادی کشف شده اند. داستان جالبی درباره ی پیدا کردن این آثار وجود دارد که بر اساس آن، برای کشف این وسیله ها بیش از ۱۰۰ شهر باستانی مورد پژوهش قرار گرفته است!

نقاشی هایی از گالری مینیاتور موزه ملی

گالری کلمبین اند وسترن آرتز، هدیه ای از کریستف کلمب!

مجموعه ای که در این موزه به نمایش گذاشته شده، اولین بار توسط کریستف کلمب در طی سفرهای اکتشافیش صورت گرفت. البته این مجموعه در دستان یک زن و شوهر آمریکایی بود که در سال ۱۹۶۶ این مجموعه را به موزه ملی دهلی نو اهدا کردند. وسایلی که در این قسمت به نمایش درآمده اند عبارتند از اشیا به جای مانده از تمدن مایاها، کاستاریکا، غرب آمریکا، السالوادور و اینکاها می باشد.

مجموعه ی سنت، هنر و استمرار؛ جدیدترین بخش موزه ملی دهلی نو

این بخش از موزه را باید به عنوان جوان ترین قسمت این مجموعه ی تاریخی معرفی کنیم زیرا در سال ۲۰۱۴ به آن اضافه شد. اشیائی که در آن به نمایش درآمده اند بیشتر اجتماعی و جغرافیایی هستند و تعدادشان هه در آخرین اعلام موزه در حدود ۲۰۰ اثر معرفی شده است. مجسمه های برنزی، یک تخت روان و نقاشی های بنگالی از جمله ی آثاری هستند که در این بخش به نمایش گذاشته شده اند.

گالری معاصر موزه ملی دهلی نو

مجموعه ای متفاوت در گالری سکه

بر عکس تصور خیلی ها، در این بخش موزه ملی دهلی نو ابتکار به خرج داده و از مجموعه های مختلفی که در دوره های مختلف حکم سکه و پول را داشته اند، استفاده کرده است. این سکه ها غالبا متعلق به قرون ۶ تا قرن حاضر است و به صورتی قرار داده شده اند که روند پیشرفت و شکل گیری صنعت پول و سکه را نشان می دهد.

شرایط بازدید از موزه ملی دهلی نو

  • با خوراکی وارد موزه نشوید.
  • برای عکاسی از آثار موزه حتما از متصدیان و راهنمایان اجازه بگیرید.
  • برای بازدید از این موزه به جز دوشنبه ها می توانید اقدام کنید.
  • زمان بازدید از این موزه از ۱۰ صبح تا ساعت ۱۸ عصر می باشد.

سکه های نمایش داده شده در گالری سکه موزه ملی دهلی نو

سخن آخر!

یکی از بزرگ ترین مراکزی را که در سفر به دهلی باید از آن دیدار کنید را با جزئیات کامل به شما معرفی کردیم. اگر تا به حال به هند و این شهر سفر کرده اید و سابقه ی بازدید از این موزه را دارید، تجربه ی خود را با ما به اشتراک بگذارید.

  • آدرس: Barakhamba Road, Tansen Marg, New Delhi, India

راستی! برای این که به بهترین شکل ممکن به سرزمین رنگ ها سفر کنید، با خرید تور دهلی الی گشت می توانید خاطره ای خوب از این سفر برای خودتان رقم بزنید.

معروف‌ترین بنا‌های تاریخی‌ ایران که تخریب شدند


روزنامه خراسان – دلارام کاردار: چند روزی بیشتر از ادعای یک فعال میراث فرهنگی خوزستان درباره تخریب آرامگاه «یعقوب لیث» به دلیل اشتباه پیمانکار نگذشته بود که به خاطر آتش‌سوزی در انبار چوب و چوب بری‌های بازار کهنه قم، به بخش کاروانسرای ملاحسین این بازار که ثبت ملی نیز شده بود، خسارات زیادی وارد شد. گویا عوامل آتش نشانی برای جلوگیری از روشن شدن آتش نهفته زیر چوب‌های این انبارها، اقدام به تخریب یکی از سردر‌های تاریخی سرای ملاحسین کردند و تصویری ناراحت کننده از این اتفاق در شبکه‌های اجتماعی دست به دست شد.

بنا‌های تاریخی‌ای که تخریب شدند

در این بین باید توجه داشت که مسئله احیا، حفظ و مرمت بافت‌های تاریخی از چنان اهمیتی برخوردار است که در روز ۱۵ اردیبهشت ماه امسال، مجلس شورای اسلامی، کلیت طرح یک فوریتی حمایت از مرمت و احیای بافت‌های تاریخی–فرهنگی و توانمندسازی مالکان و بهره‌برداران بنا‌های تاریخی- فرهنگی را با ۱۳۸ رای موافق به تصویب رساند.

هرچند این خبر را می‌توان به فال نیک گرفت، اما آیا کمی برای به تصویب رساندن این لایحه دیر نبوده است؟! اکنون که صد‌ها خانه و بنای تاریخی در اثر اهمال، تخریب شده و از بین رفته‌اند و ما مانده‌ایم و بی‌هویتی! در این پرونده درباره تخریب ساختمان‌های تاریخی، دلایل ضرورت حفظ و نگهداری آن‌ها، قوانین و مجازات مرتبط به آن‌ها پرداخته شده که حاوی اطلاعات تلخ، اما جالبی است که شاید دانستن‌شان باعث شود همه ما در حد توان‌مان، نقشی در حفظ این آثار ایفا کنیم.

ماجرای تخریب ۲ بنای تاریخی در یک هفته چه بود؟

آتش‌سوزی و اشتباهی که صحتش مشخص نشد!

آرامگاه یعقوب لیث صفاری در روستای شاه آباد در ۱۰ کیلومتری دزفول قرار دارد. یعقوب لیث در سال ۲۴۷ هجری قمری اولین شهریار ایرانی بعد از اسلام شد و سلسله صفاریان را بنیان گذاشت. یعقوب لیث صفاری نخستین کسی بود که زبان پارسی را ۲۰۰ سال پس از ورود اسلام به ایران، زبان رسمی ایران اعلام کرد.

تخریب یک دیوار آرامگاه یعقوب لیث صفاری طی مرمت این بنای ثبت ملی شده با واکنش‌های مختلفی روبه‌رو شد که دو دلیل متفاوت برای آن اعلام شده است. ابتدا «قاسم منصور آل‌کثیر» فعال میراث فرهنگی استان خوزستان درباره این تخریب گفت: «به تازگی آرامگاه تاریخی یعقوب لیث در شهرستان دزفول و درون محوطه تاریخی جندی شاپور بر اثر اشتباه پیمانکار و به اشتباه تخریب شده است».

بنا‌های تاریخی‌ای که تخریب شدند

با این حال چند روز بعد، یکی از مسئولان میراث فرهنگی در اظهار نظر متفاوتی گفت: «این بخش از دیوار آرامگاه یعقوب لیث صفاری دارای الحاقاتی بود که در سال‌های نه چندان دور به بنا اضافه شده بود.» وی با بیان این‌که این الحاقات باید در روند مرمت برداشته می‌شدند، تصریح کرد: «آجر‌های سنتی متناسب با جایگاه تاریخی بنا جایگزین آن‌ها می‌شود.» البته که گذر زمان، صحت یکی از این ادعا‌ها را ثابت خواهد کرد. در این بین و یک روز بعد، آتش سوزی در انبار چوب و چوب بری‌های بازار کهنه قم در بخش کاروانسرا و سرای ملاحسین این بازار، خساراتی به این بخش تاریخی که ثبت ملی نیز شده، وارد کرد.

هرچند با تلاش نیرو‌های آتش نشان پس از سه ساعت آتش خاموش و اقدامات لکه‌گیری آغاز شد، اما در این حین، عوامل شهرداری برای جلوگیری از روشن شدن آتش نهفته زیر چوب‌ها اقدام به تخریب یکی از سردر‌های تاریخی سرای ملاحسین کردند تا بتوانند چوب‌های نیمه سوز را در گودال کناری کاروانسرا بریزند. اقدامی که قسمت‌های قابل توجهی از این بنا را به خاک سیاه نشاند.


خانه سیدان

مربوط به چه دوره‌ای بود؟ قاجاریه

چرا خراب شد؟ گودبرداری غیر اصولی

بنا‌های تاریخی‌ای که تخریب شدند

یکی از کوچک‌ترین خانه‌های تاریخی مشهد به نام خانه «سیدان» واقع در خیابان وحدت ۲۱، کوچه غلام حیدر پاکسید، متعلق به دوره قاجار است که در سال ۱۳۸۴ به ثبت ملی رسیده بود. این خانه یکی از آن بنا‌هایی است که اواسط سال گذشته فرو ریخت و واکنش‌های زیادی را در پی داشت؛ هرچند این خانه، اولین بنای تاریخی نبود که در بافت تاریخی اطراف حرم امام‌رضا (ع) هنگام ساخت و ساز از بین رفت. رئیس هیئت مدیره انجمن توسعه گردشگری چهارباغ خراسان، گودبرداری غیراصولی پروژه کنار این بنای تاریخی را مسبب ریزش آن دانست.

او با بیان این‌که خانه تاریخی «سیدان» از زمان گودبرداری تخلیه شده بود، تاکید کرد: «یک اظهار نظر در این زمینه می‌گوید که آثار گودبرداری باعث این تخریب شده است. از سوی دیگر گفته می‌شود امکان دارد با پر شدن چاه جذبی خانه، بر اثر بارندگی‌های مشهد، بنا در داخل ریزش کرده و سپس به طور کامل ریخته باشد.» در خور ذکر است ظاهرا زمانی بحث خرید این خانه قاجاری از سوی شهرداری مطرح شده بود، اما گویا ورثه اجازه انجام این کار را نداده بودند و سه سال قبل هم مالک پروژه‌ای قصد داشت با خرید این خانه آن را نیز به پروژه خود بچسباند، اما با تلاش دوستداران میراث فرهنگی مشهد از این کار جلوگیری شده است، اما افسوس که حفظ این بنا کامل صورت نگرفت و شد آن چه نباید می‌شد.


خانه سید جواد نائل

مربوط به چه دوره‌ای بود؟ صفویه

چرا خراب شد؟ به بهانه تعریض کوچه

بنا‌های تاریخی‌ای که تخریب شدند

در کوچه مسجد مصری در محله طوقچی اصفهان، تاجری مصری خانه‌ای برای خود ساخته بود که امروزه به خانه «سید جواد نائل» مشهور است و البته بهتر است بگوییم مشهور بود چراکه در سال ۹۶ این خانه که از آثار ارزشمند دوره صفویه محسوب می‌شد، به بهانه تعریض کوچه، شبانه و طبق شواهد توسط افرادی ناشناس با لودر تخریب شد. قدمت این بنا در پرونده ثبتی‌اش «از شاه صفی تا سقوط اصفهان» ثبت شده و توسط یک تاجر مصری در زمان «اوزون حسن» (فرمانروای دوره آق‌قویونلوها) در محله طوقچی ساخته شده بود.

این اثر باارزش تاریخی باید عین‌به‌عین بازسازی شود، زیرا اکنون فقط یک اتاق از این بنای تاریخی سالم مانده است. شایان ذکر است متأسفانه بازسازی عین‌به‌عین دیگر در حوزه «مرمت» قرار نمی‌گیرد، زیرا اصالت بنا خدشه‌دار می‌شود. در نتیجه باید بپذیریم بنای ارزشمند تاریخی دیگری نیز برای همیشه از بین رفته و نمی‌توان برایش کاری کرد!


خانه نیما یوشیج

مربوط به چه دوره‌ای بود؟ سال ۱۳۲۷ – معاصر

چرا خراب شد؟ فروخته شد

بنا‌های تاریخی‌ای که تخریب شدند

در سال ۱۳۲۷ نیما یوشیج، بنیان گذار شعر نوین ایران در خانه نیمه کاره‌اش که آن زمان خارج از تهران قرار داشت و امروز در محله تجریش و خیابان دزاشیب قرار گرفته، ساکن شد. این خانه ۱۸۰ متر مربع است و سقف شیروانی و ایوان آن که هشت ستون دارد، گواهی بر معماری متداول منطقه شمیران است.

ماجرا زمانی جالب می‌شود که جلال آل احمد نیز در سال ۱۳۳۱ در مجاورت خانه نیما، خانه‌ای می‌خرد و امروزه همین خانه تبدیل به «خانه موزه سیمین و جلال» شده است. اما خانه نیما که پس از مرگ همسرش؛ خالی از سکنه شده بود، در سال ۱۳۴۵ توسط فرزندش به سرهنگی بازنشسته فروخته شد. هرچند مالک قصد داشت این خانه را تخریب کند، اما با پیگیری سیمین دانشور، همسر جلال آل احمد و همراهی دوستداران نیما، این خانه توسط سازمان میراث فرهنگی در فهرست آثار ملی به ثبت رسید، اما ثبت در فهرست ملی میراث فرهنگی نیز نتوانست مانعی برای تخریب خانه نیما باشد چنان‌که وضعیت این روز‌های این خانه تاریخی، بسیار نامناسب است.

وضعیت بغرنج خانه و گزارش‌هایی که از آن منتشر می‌شد، برخی اعضای شورای شهر از جمله احمد مسجدجامعی را بر آن داشت تا در قالب یک «تذکر» خواستار جلوگیری از تخریب خانه نیما یوشیج شوند. تذکر جدی گرفته نشد و خانه ویران و ویران‌تر شد. به تدریج معتادان این خانه تاریخی را از آن خود کردند و از سوی دیگر ماجرا، درخواست‌ها برای خروج خانه از ثبت ملی هم بالا گرفت تا این‌که در ۲۱ فروردین ماه امسال قرارداد خرید خانه نیما، پس از ۱۹ سال بین شهرداری تهران و مالک به امضا رسید و اکنون که سند مالکیت این خانه به نام شهرداری شده، امید است اقدامات لازم برای حفظ این بنای ارزشمند هر چه سریع‌تر انجام شود.


حجاری‌های برم دلک

مربوط به چه دوره‌ای بود؟ ساسانیه

چرا خراب شد؟ برخورد بیل مکانیکی با آن

بنا‌های تاریخی‌ای که تخریب شدند

حجاری‌های برم دلک مربوط به دوره ساسانیان در شیراز، انتهای خیابان کفترک واقع شده و در تاریخ ۱۵ دی ۱۳۱۰ با شماره ثبت ۷۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده بود. روی این اثر که بر صخره کوچکی در برم دلک در حدود ۱۰ کیلومتری شرق شیراز قرار دارد، دو نقش وجود داشت. در نقش سمت چپ، در برابر شاهزاده خانم ساسانی تصویر یکی از بزرگان ساسانی دیده می‌شد و در زیر بازوی این مرد کتیبه‌ای چهار یا پنج سطری به خط پهلوی به قلم ریزی نگاشته و البته اغلب حروف آن محو شده بود. این سنگ نوشته‌ها چند سال پیش با بیل مکانیکی مورد تعرض قرار گرفت و بخشی از آن تخریب شد که دیگر قابل مرمت هم نبود.

چرا حفظ بنا‌های تاریخی مهم است؟

کشور عزیزمان ایران نقاط درخشانی از جمله آثار معماری متعلق به هخامنشیان، ساسانیان و دستاورد‌های بزرگ هنری و معماری دوره اسلامی را داراست. با این حال و در نگاه نخست، هنگامی که صحبت از «تخریب آثار تاریخی» به میان می‌آید، ذهن به سمت یادگاری‌ها و کنده‌کاری‌های نوشته شده روی آثار تاریخی می‌رود! اما جنایتی بزرگ‌تر از نوشتن بر در و دیوار بنا‌های تاریخی نیز وجود دارد و آن «تخریب» ساختمان‌ها و آثار باستانی از ریشه است که برای آن دلایل متعددی ارائه می‌شود، اما بی شک هیچ‌کدام توجیه مناسبی برای از بین بردن هویت تاریخی و شهریِ انسان‌ها نیست! تصور کنید خانه پدربزرگ شما که در حیاطش روز‌های خوش کودکی را با نوه‌های دیگر گذرانده‌اید، خراب و با خاک یکسان شود و به جای آن ساختمان غول پیکری سبز شود.

چه حالی به شما دست می‌دهد؟ حالا به جای خانه پدربزرگ، خانه یک شخصیت بزرگ تاریخی یا فرهنگی، علمی یا هنری را در نظر بگیرید یا ساختمانی که زمانی اداره و سازمان مهمی بوده است. مکانی که در آن اتفاقات بزرگ و سرنوشت‌سازی برای یک ملت رخ داده است. محیطی که جولانگاه معماران، هنرمندان و زحمت‌کشانی بوده تا بتوانند مصالح مختلف ساختمانی را به فضایی دلنشین و ارزشمند تبدیل کنند. می‌توانید تصور کنید که خراب کردن این ساختمان‌ها، چه لطمه‌هایی به تاریخ و هنر و فرهنگ یک سرزمین وارد می‌کند؟ چون پاسخ واضح است، نیازی به توضیح بیشتر نیست!

قانون برای عاملان تخریب آثار فرهنگی چه مجازات‌هایی در نظر گرفته است؟

یک تا ۱۰ سال حبس

در تمام دنیا قوانین بین‌المللی سختی در خصوص تخریب یا آسیب‌رساندن به بنا‌های تاریخی وجود دارد، اما یکی از سخت‌ترین قوانین درخصوص تخریب اموال تاریخی و فرهنگی در کتاب پنجم قانون مجازات اسلامی ایران درج شده است. براساس ماده ۵۵۸ قانون مجازات اسلامی، هر فردی به تمام یا قسمتی از ابنیه، اماکن، محوطه‌ها و مجموعه‌های فرهنگی، تاریخی یا مذهبی که در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسیده است یا تزیینات، ملحقات، تأسیسات، اشیا و لوازم و خطوط و نقوش منصوب یا موجود در اماکن مذکور که مستقلاً نیز واجد حیثیت فرهنگی، تاریخی یا مذهبی باشد، خرابی وارد آورد علاوه بر جبران خسارات وارد شده به حبس از یک تا ۱۰ سال محکوم می‌شود. براساس ماده ۵۵۹، هر فردی اشیا و لوازم و همچنین مصالح و قطعات آثارفرهنگی‌تاریخی را از موزه‌ها و نمایشگاه‌ها، اماکن تاریخی و مذهبی و سایر اماکنی که تحت حفاظت یا نظارت دولت است، سرقت کند یا با علم به مسروقه‌بودن، اشیای مذکور را بخرد یا پنهان کند درصورتی‌که مشمول مجازات حد سرقت نشود علاوه بر استرداد آن به حبس از یک تا ۵ سال محکوم می‌شود.

همچنین براساس ماده ۵۶۰، هر فردی بدون اجازه سازمان میراث فرهنگی کشور یا با تخلف از ضوابط مصوب و اعلام شده از سوی این سازمان در حریم آثار فرهنگی‌تاریخی مذکور در این ماده مبادرت به عملیاتی کند که سبب تزلزل بنیان آن‌ها شود، یا در نتیجه آن عملیات به این آثار و بنا‌ها خرابی یا لطمه وارد آید، علاوه بر رفع آثار تخلف و پرداخت خسارات وارد شده به حبس از یک تا سه سال محکوم می‌شود. فصل ۹ کتاب پنجم قانون مجازات اسلامی کشورمان تا حدی با جدیت برای عاملان تخریب آثار فرهنگی و تاریخی برخورد‌هایی را در نظر می‌گیرد که ترجمه انگلیسی این فصل به صورت فایل پی‌دی‌اف در وبگاه یونسکو قرار گرفته است؛ بنابراین انتظار می‌رود باتوجه به وجود چنین راهکار‌های قانونی، عوامل دخیل در تخریب بنا‌های تاریخی با مجازات سنگینی مواجه شوند. اما آیا به راستی چنین است؟!

مسجد جامع تبریز ، مسجدی تاریخی از دوره ی سلجوقیان


تبریز یکی از شهرهای بسیار زیبای ایران است که در خود جاذبه های گردشگری مختلف و متفاوتی دارد. برخی از این جاذبه ها بسیار تاریخی و قدیمی و برخی دیگر اتفاقا دیدنی هایی مدرن و جذاب هستند اما نکته ای که درباره ی این شهر وجود دارد و جالب هست این است که؛ همه ی این جاذبه ها در کنار هم مکملی برای زیباتر کردن این شهر هستند. ما امروز در الی گشت می خواهیم به سراغ بررسی یکی از جاذبه های تاریخی این شهر به نام مسجد جامع تبریز (Jameh Mosque of Tabriz) برویم که قدمت آن به دوره ی سلجوقیان باز می گردد. در ادامه با ما همراه باشید تا مسجد جامع تبریز را به شما معرفی نماییم.

 درباره ی مسجد جامع تبریز!

مطالب مرتبط:
معرفی ۱۰ مورد از مراکز خرید تبریز
مجموعه تفریحی ایل گلی، نگین گردشگری تبریز
خیابان تربیت، یکی از معروف ترین خیابان های توریستی تبریز

اگر بخواهیم که مسجد جامع تبریز را از لحاظ غنای تاریخی آن به شما معرفی کنیم باید در وصف آن بگوییم که مسجد جامع یک بنای کاملا تاریخی است که در دوره ی سلطنت سلجوقیان در ایران و در شهر تبریز ساخته شده است. یکی از ویژگی های جالب این مسجد بسیار بزرگ و معروف تبریزی این است که نقشه ی قرار گیری و موقعیت جغرافیایی آن در این شهر به گونه ای است که از هر طرف توسط بازار بزرگ تبریز در بر گرفته شده است. در حال حاضر ساختمان بسیار قدیمی که در این شهر به عنوان قدیمی ترین مسجد شهر وجود دارد، یکی از آثار تاریخی دیار شهریاران است که در لیست آثار تاریخی و ملی کشور به ثبت رسیده است و از آثار به نام سازمان میراث فرهنگی و گردشگری کشور است.

  • آدرس: استان آذربایجان شرقی، شهر تبریز، خیابان شهید مطهری، انتهای بازار تبریز

تبریز همانطور که گفتیم شهر پر جاذبه ای است و در سفر به آن اصلا امکان ندارد که از دیدنی های آن چشم پوشی کرد. به همین خاطر اگر که هم اکنون مسافر این شهر هستید و یا در آینده به آن سفر می کنید، خوب است که با ۱۰ جاذبه ی دیدنی شهر تبریز آشنا شوید و از آن ها دیدن کنید.

مروری بر تاریخچه ی مسجد تاریخی تبریز

این مسجد تاریخی و معروف را به اسامی دیگری همچون مسجد جامع کبیری و یا مسجد جمعه هم می شناسند. در زمینه ی بیان حقایق تاریخی درباره ی این مسجد تاریخی در حقیقت برای ما محدودیت هایی وجود دارد و علت آن هم زلزله ای است که در سال ۱۱۹۳ هجری قمری در تبریز آمد و با عث تخریب شدن عمارت اولیه و تاریخی این بنا شد. با توجه به بازسازی ها و مرمت هایی که مخصوصا در دوره ی قاجاریه صورت گرفت، می توان گفت که درصد بالایی از آن چه برای اولین بار به آن نمازخانه ی تبریز و بعدها مسجد جامع این شهر اطلاق شد، دیگر وجود ندارد اما با این حال چیزی که بسیار واضح هست این است که این مسجد در قرون ۵ و هجری قمری ساخته شد و نمونه ای بسیار زیبا و کامل از معماری ایرانی و اسلامی است. در کتب مختلفی مثل مرزبان نامه، اولادالاطهار و یا وقف نامه ی حاج طالب خان تبریزی به نام این مسجد اشاره شده و حتی در یکی از این کتب از آن به عنوان مسجد کبیر تبریز نیز نام برده شده است.

در طول دوره های تاریخی مختلف، این مسجد بانیان مختلفی داشته است که از همه ی آن ها معروف تر؛ حاج محمد باقر کلکته بود که بسیاری از بازسازی ها و مرمت های این بنا را انجام داد و به مسجد تالار و کتابخانه هم اضافه نمود. مورخین و کارشناسان می گویند که در دوره ی این فرد، مسجدی که به آن لقب بزرگ را داده بودند دچار تغییرات بسیار فراوان و زیادی شد. اگر از ما بپرسید که چه چیزی به این مسجد، وجهه ی تاریخی و اعتبار می دهد؛ قطعا پاسخ ما ستون های بسیار قطور و پهن مسجد است چون همین پایه های پهن، مدرکی معتبر و گویا از تاریخچه ی پربار و قدمت بسیار طولانی این مسجد در ایران را دارد. امروزه این مسجد یکی از آثار تاریخی است که مخصوصا به عنوان نماینده ای به حق از انواع مساجد ایرانی معرفی می گردد.

ویژگی های معماری مسجد جامع تبریز

مسجد جامع تبریز در دوره ای از تاریخ ایران ساحته شد که سلجوقیان بر این حکومت می کردند و از این رو با سبک و سیاق خاص آن زمان که تلفیقی از معماری سنتی ایرانی و معماری سبک اسلامی بود، ساخته شد. متاسفانه هیچ سند خاصی وجود ندارد که با استناد به آن به شما بگوییم که مسجد جامع دقیقا در این روز و سال ساخته شده اما این را می توانیم به صورت قطعی به شما بگوییم که بنای این مسجد قبل از این که به صورت کاربری فعلی خود دربیاید، یک نمازخانه بوده که به آن جامع تبریز می گفته اند. چیزی که در حال حاضر از بنای مسجد جامع می توانید ببینید، یک محوطه ی مستطیلی شکل است که با آجر و گچ ساخته شده است. این مسجد دارای دو درب ورودی در قسمت شمالی و جنوبی خود است که امکان تردد از هر دو در آن امکان پذیر است. درب شمالی مسجد به سمت صحن باز می شود و درب جنوبی هم به کوچه ی کنار مسجد منتهی می شود.

اگر خواستید که از سمت جنوبی وارد مسجد شوید این را بدانید که به محض ورود شما داخل آلچاق مسجد که به مسجد زمستانی معروف است، می شوید و بعد از آن وارد صحن اصلی مسجد جامع خواهید شد. ساختمان اصلی مسجد از سمت جنوب به شمال دارای طولی برابر با ۶۲ متر است. داخل این بنا فضای میانی وجود دارد که دارای یک طاق بسیار بزرگ است که دارای عرضی ۱۵ متری می باشد. درباره ی طول مسجد باید بگوییم که به دو قسمت مختلف تقسیم شده است که بخش شمالی آن دارای طولی برابر با ۲۸ متر و عرضی کم و در عوض بخش جنوبی آن دارای طولی برابر با ۳۲ متر می باشد.

در آخرین جایی که در سالن مسجد جامع تبریز می توان به آن رسید، یک محراب بسیار ساده و البته مارپیچی شکل است که از سنگ مرمر سفید ساخته شده است. به نظر می آید که در ساخت این محراب از سبک معماری در دوره ی صفویان استفاده شده است. یکی از وجوه مسجد که بسیار چشمگیرتر از دیگر قسمت های آن است، ستون های آن است که می توان به فراوانی آن ها را داخل فضای مسجد دید. این ستون ها همگی از قطر زیادی برخوردار هستند که دلیلش هم استفاده از آجرهای بزرگ در ساخت آن است. در مسجد تاریخی شهر تبریز ۵ طاق وجود دارد که ر همه ی بخش ها به غیر از قسمت شمالی قرار گرفته اند. درباره ی این طاق ها نظریه ای بسیار قوی و سمتند وجود دارد که می گوید که این طاق ها در دوره ی سلطنت قاجارها به این مسجد اضافه شده است.

به صورت کلی عاملی که باعث می شود مسجد جامع تبریز امروزه یکی از بناهای شاخص و قابل ستایش سبک معماری اسلامی و ایرانی باشد این است که این مسجد در عین این که سادگی خود را حفظ کرده اما در نهایت زیبایی و جذابیت به سر می برد و این خود بسیار جذاب است و این در حالی است که به جرات شاید بتوان گفت که در هیچ کجای دنیا نمی توانید نمونه ای همچون این مسجد مخصوصا در زمینه ی حجاری و کاشی کاری را بیابید. درباره ی محراب این مسجد باید این را بدانید که کتیبه ای در بالای فضای طاق قرار گرفته است که به خط کوفی نوشته شده و متعلق به دوره ی حکومت ایلخانان مغول است.

البته از اولین باری که این بنا ساخته شد تا به الان تغییرات بسیاری را در خود دیده است ولی به جرات می توان گفت که حاصل تغییرات هنرمندانه ی استادکاران بزرگ، یک بنای بسیار تاریخی و زیبا شده است. نمازخانه ای که قبلا حکم مسجد را داشت، تنها دارای یک ایوان بوده و در طول دوره های مختلف و با گسترش آن، یک ایوان دیگر هم به آن اضافه شد. امروزه کارشناسان معماری درباره ی ویژگی های معماری این بنا می گویند که کسانی که برای اولین بار پلان مسجد جامع تبریز را ریخته اند به اصول ساخت و ساز محوطه ی فیروزآباد استان فارس نیم نگاهی داشته اند و از روی آن الگوبرداری کرده اند. یکی از ویژگی هایی خاصی که مسجد تاریخی تبریز دارد این است که می توان آن را نماینده ای تمام و کمال از نوع معماری طراحی مساجد ایرانی به حساب آورد!

ویژگی گچبری های مسجد جامع تبریز چیست؟

یکی از شاخص ترین ویژگی هایی که از لحاظ بصری و غنای معماری در مسجد جامع تبریز وجود دارد این است که گچبری های این بنا بسیار شاخص و تاریخی می باشند. این گچبری ها به صورت رنگی هستند و زمان شکل گیری آن ها نیز به دوره ی ایلخانان و سلجوقیان باز می گردد. البته این نکته نیز گفتنی است که این گچبری ها به خاطر زلزله ای که در سال ۱۱۹۳ اتفاق افتاد به خاطر تعمیر و بازسازی محراب و شبستان تا به حدودی پنهان شده بودند البته این روزها دیگر مرمت و بازسازی مجدد این مسجد به پایان رسیده است و این گچبری ها کاملا قابل دیدن هستند.

ویژگی سنگ نوشته های مسجد جامع تبریز

در مسجد تاریخی شهر تبریز همانند بسیاری از مساجد تاریخی و کهن دیگر در ایران، تعدادی سنگ نوشته و کتیبه ی تاریخی وجود دارد که پس از کشف آن ها؛ بر روی بخش غربی طاق مرکزی و بر بالای درب قسمت شمالی مسجد قرار گرفته است. یکی از کتیبه ها از سنگ مرمر ساخته شده است و بر روی آن داستانی از خواب شاه تهامسی صفوی حک شده است!

نوشته های این کتیبه می گوید که این شاه صفوی، خواب امام زمان (ع) را دیده است و امام غایب در آن به این پادشاه امر به برداشتن مالیات مردم و مهربانی و گذشت نسبت به آن ها دعوت می نماید. کتیبه ی دوم هم نوشته های آن حکایت از دستوری که شاه سلطان حسین صفوی مبنی بر دستور بسته شدن قمارخانه ها، چرس فروش ها را به بیگلربیگی آذربایجانی و رستم خان سالار سپه داده است و خواسته که همه ی متخلفین را شلاق بزنند. همچنین در قسمتی دیگر از این کتیبه آماده است که این پادشاه از مردن خواسته که به فعالیت هایی مثل؛ گرگ دوانی، کفتربازی، گاوبازی و یا قوچ بازی نپردازند تا از بروز اختلاف و فساد جلوگیری شود.

پرسش و پاسخ های متداول

+ در اطراف مسجد کبیر تبریز، چه مراکزی وجود دارد؟

_ در اطراف این مسجد؛ مسجد میرزرا اسمعیل خاله اوغلی، مدرسه ی طالبیه، مسجد حجت الاسلام قرار گرفته است.

+ ساخت این مسجد به چه دوره ای باز می گردد؟

_ با توجه به فراز و نشیب های تاریخی که اتفاق افتاده نمی توان تاریخ دقیقی را عنوان کرد اما چیزی که کاملا مشخص هست این است که این مسجد در دوره ی سلجوقیان و حدودا در قرون ۵ و ۶ هجری ساخته شده است.

+ ویژگی متمایز این بنای تاریخی نسبت به دیگر جاذبه های شهر تبریز چیست؟

_ هر بنای تاریخی ارزش بالا و ویژگی خاص و منحصر به فرد خودش را دارد اما این بنا، در عین این که بسیار ساده است اما در عین حال تزئینات و ظرافت هایی در شکل معماری خود مخصوصا در قسمت گچبری ها و ستون های مسجد دارد که آن را از هر بنای دیگری مجزا و خاص می سازد.

+ بزرگ ترین بازسازی که در این مسجد صورت گرفته در چه زمانی بوده است؟

_ بزرگ ترین بازسازی و تغییراتی که در مسجد بزرگ و تاریخی تبریز صورت پذیرفت متعلق به سال ۱۱۹۳ بود که در شهر تبریز زلزله ای بسیار بزرگ آمد و بعد از آن بازسازی هایی که انجام شد، شبستان و محراب این مسجد را بسیار تحت تاثیر قرار داد.

+ بعد از بازدید از این مسجد، دیگر به چه جاذبه هایی در اطراف آن می توانیم برویم؟

_ از جمله جاذبه هایی که در اطراف شما هست و پیشنهاد می کنیم که حتما از آن بازدید کنید، بازار تبریز، ارگ تبریز، مسجد کبود و بسیاری از دیگر جاذبه هایی که در اطرافتان خواهید دید، را به شما معرفی نماییم.

تا به حال به شهر تبریز سفر کرده اید؟ اگر به این شهر و مسجد کبیر و تاریخی آن رفته اید، نظر خود را برای ما کامنت بگذارید!